Коммуналдық төлемдерді жалдауда кім төлейді: жалға берушінің файлы

Чатта жалға алушы «коммуналдықты өзім төлеймін» деп жазған. Папкада тек жалдау шарты тұр: қай қызметті кім төлейтінінің жазбаша тізімі жоқ, ай сайынғы қағаз да жоқ. Жалдау кезіндегі жұмыс — қай тұрғын үй шотын кім төлейтінін және қай қағаз жалға берушінің папкасында қалатынын жазып қою. Бұл қол қойғанға дейінгі шарттың бір жолы емес, кепілдік жарна емес, қабылдау-тапсыру актісі емес, кілт күнінің есептегіш көрсеткіші емес, тіркеу пакеті емес және айлық жалдау ақысының қолхаты емес.

Ескерту: IziRento — операциялық жұмысқа арналған бағдарлама, заң кеңесі емес. Жергілікті жалдау ережелері әртүрлі; міндетті шешімдерді білікті маманнан нақтылаңыз.

Папкада қызмет тізімі де, айлық қағаз да жоқ

Чаттағы «коммуналдықты өзім төлеймін» қызметтің атын атамайды. Тізім мен айлық қағаз жоқ болса, абоненттік шотта бұрынғы қарыз бен жалдау айлары бір жолға түседі. Абоненттік шот — жеткізушідегі пәтер шоты, ол меншік иесінде қалады. Файл екі бөлік: жалдау кезіндегі парақ (қызмет, осы жалдауда кім төлейді, қай қағаз растайды) және сол жолдардың ай сайынғы бірыңғай төлем құжаты немесе түбіртек көшірмесі. Бірыңғай төлем құжаты — бір құжатқа жиналған қызмет жолдары, түбіртек сол жолдың төленгенін көрсетеді.

Парақ жазбаша шарттың жанында жатады, шарттың өзін алмастырмайды. Тұрғын үйді жалдау шартын Азаматтық кодекстің 601-бабы жазбаша етеді: иесі немесе уәкілетті адам үйді азамат пен оның отбасына ақы төлеп пайдалануға береді. «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңның 24-бабы меншік иесі тұрмайтын үйді сол шартпен беруді талап етеді. Қол қойғанға дейінгі бір жол бөлек жиналады; мұнда бұлыңғыр жолды қызметтер тізіміне аударасыз. Кепілдік жарнаның өз есебі бар. Пәтердің күйі қабылдау-тапсыру актісінде жазылады.

Кілт күнінің есептегіш көрсеткіші мен фотосы сол күннің файлында қалады, «коммуналдық» сөзі оны айлық түбіртекпен қоспайды. Бір жылға және одан ұзақ жалдауды халыққа қызмет көрсету орталығында тіркеу қағазы осы түбіртек емес. Айлық жалдау ақысын алғаны туралы қолхат басқа қағаз: «қолхат» сөзі жалдау ақысын коммуналдық түбіртекпен қоспайды.

Келісім бөледі, заң жалға алушыны төлеуші етпейді

Жеке тұрғын үй қорындағы жалдау шартының талаптарын, тұрғын үй заңы өзгеше демесе, Азаматтық кодекстің 603-бабы тараптардың келісіміне қалдырады. Тұрғын үй заңының 23-бабының 2-тармағы мерзімді, ақы мөлшерін, жөндеу міндетін бөлуді және босату негіздерін заң мен шартқа қалдырады. Коммуналдық жолдардың тізімі ол тармақта жоқ. 34-баптың 8-тармағы бойынша пәтердің меншік иесі коммуналдық қызмет ұйымымен пәтердегі қызмет туралы шартты өзі жасайды. 9-тармақ бойынша иесі басқа мекенжайда тұрса да, пәтерді жалға берсе де, заңдағы, жарғыдағы, жиналыс пен үй кеңесінің міндетінен босамайды.

6-тармақ бойынша иесі пәтерді жалға бергені жөнінде мүліктің меншік иелері бірлестігінің төрағасына немесе басқару субъектісіне хабарлайды. Бұл хабарлама халыққа қызмет көрсету орталығындағы тіркеу пакеті емес. 36-баптың 2025 жылғы 15 шілдедегі редакциясы жалдаушының, яғни жалға алушының, өзге міндеттеріне тыныштықты, темекіні арнайы орында тұтынуды және құрылыс, санитария, экология мен өрт нормаларын жазады. Коммуналдық төлем сол тізімде жоқ.

553-бап мүлікті ұстау шығысын атайды, коммуналдық қызметті атамайды; заңнама немесе шарт өзгеше десе, сол жүреді. Тұрғын үйді жалдау тарауы 553-бапты сілтемейді, сондықтан одан «жалға алушы бәрін төлейді» деген ереже шықпайды. 22-бап бойынша меншік иесімен тұратын отбасы мүшелері мен отбасының бұрынғы мүшелері үйді күтіп-ұстау мен коммуналдық ақыға қатысады. Бұл жалға алушы туралы бап емес.

Есептегіш шоты мен үй ұстау жарнасы бір жол емес

2020 жылғы 29 сәуірдегі № 249 бұйрықтың тізбесі жеті қызметті атайды: жылу, электр, су, су бұру, газ, лифт және қатты қалдық. Бұйрық Әділетте 2020 жылғы 30 сәуірде № 20542 болып тіркелген. Алдыңғы бес қызмет пәтердің есептегіш шоты. Лифт пен қатты қалдық ортақ үйдің қызметі, есептегіш жолына кірмейді.

34-1-баптың 2-тармағы бойынша ағымдағы жарна ортақ мүлікті жөндеуге, өрт қауіпсіздігіне және коммуналдық қызметке жұмсалады. 6-тармақ бойынша сол ұстауға кеткен коммуналдық ақы жарнаның ішінде, шарт пен есепке алу аспабы бойынша төленеді. Жарнаның теңгелік сомасы заң мәтінінде жоқ. Тізім бір абзацта қалса, есептегіш пен үй ұстау араласады, сондықтан кестеде теңге мен төлем күнінің бағаны жоқ.

2024 жылғы Krisha материалы бұрынғы қарыз бен бұрын төленген тұтынуды жалға алушыға жүктемейді, мүлік салығын иесінің міндеті деп, коммуналдықты дәстүрлі түрде жалға алушы төлейді деп жазады. Бұл блог, заң мәтіні емес. 2026 жылғы 17 тамыздағы Homsters шолуы алдыңғы айлардың түбіртегін сұрауды және көшкенге дейінгі қарызды кім өтейтінін жазып қоюды ұсынады. Сондықтан кірер алдындағы қарыз кестеде жеке жол: бұрынғы пайдалану, осы жалдаудың айлары емес.

Бұлыңғыр сөйлемнен ай сайынғы қағазға

Кестеден кейін бұлыңғыр сөйлемнің орнына абонент нөмірі, түбіртек түрі және әр айдың қағазы жазылады. 2026 жылғы 4 ақпандағы Lawcraft жазбасы коммуналдықты шартта көрсетпеуді жиі қате деп атайды: кім төлейтінін жазуды ұсынады, төлем күнінің санын бермейді. № 249 қағидаларында төлем құжатына шот, хабарлама және түбіртек кіреді, бірыңғай төлем құжатының ішіндегі жолды қоса; тұтынушы сол бірыңғай құжат бойынша төлейді. Төлем мерзімі туралы тармақ — 2025 жылғы 29 тамыздағы № 336 бұйрықтың редакциясы. Ол тұтынушы мен жеткізушіге арналған, жалға беруші мен жалға алушының күні емес.

Жиналған папкада шарттың жанында парақ тұрады: әр қызметтің төлеушісі мен растайтын қағазы, әр айдың түбіртегі, шот нөмірі және кірер алдындағы қарыздың жеке жолы. Шартта тариф пен тараптардың төлем күні жоқ болса, ұяшық бос. Мемлекеттік мүліктік жалдау үлгісінің төлем мерзімі бос сызық, оны жеке пәтерге толтырып көшірмеңіз.

Қол қойғанға дейінгі шарт өрісі, кепілдік жарна, акт, кілт күнінің көрсеткіші, тіркеу пакеті және айлық қолхат өз файлдарында қалады. IziRento осы парақ пен түбіртектерді сақтайды. Шотты төлемейді, көрсеткіш жібермейді, жеткізушімен шарт жасаспайды және жалдау шартының тарабы емес.