Әр салынған үйдің артында не тұрғанын білемін
Әдемі, дайын үйге қарағанда бәрі оңай көрінеді. Қабырға, шатыр, терезе, жинақы қасбет. Адамдар көшіп келеді, жиһазын орналастырып, жаңа өмір бастайды.
Бірақ мен үйлерге басқаша қараймын.
Мен әдемі суреттердің тасасында қалған дүниені көремін. Жүздеген шешім, мыңдаған ұсақ-түйек, айларға созылған еңбек, түзетуге тура келген қателіктер мен алдын ала болжау мүмкін емес мәселелер.
Менің атым — Leonid Gorok. Мен кәсіпкермін, құрылыспен және жылжымайтын мүлікпен айналысамын, ал қазір жалға берілетін мүлікті басқару жүйесі — IziRento жобасын дамытып жатырмын.
Менің тарихым бұл жоба дүниеге келмей тұрып, әлдеқашан басталған.
Мені құрылысқа үйреткен он екі жыл
2015 жылы аз қабатты құрылыспен айналыса бастадым. Жеке үйлер, коттедждер, бір-екі қабатты ғимараттар.
Он екі құрылыс маусымында құрылыс салушының барлық жолынан өттім: бос жер телімінен бастап, толық біткен үйде кілтті бұрап, «Болды. Өмір сүруге болады» дейтін сәтке дейін.
Бұл жолда мен үшін ең маңыздысы не болды десеңіз?
Мен құрылысты тек жобалық құжаттар мен прорабтардың есептері арқылы ғана білмеймін.
Бастапқыда көп шаруаны өз қолыммен істедім.
Бұл баға жетпес тәжірибе еді. Өзің жұмыс істегенде басқаның еңбегін бағалай бастайсың. Қай шешім қанша уақыт алатынын, қай жерде қиындық туындайтынын, неге бір әдіс жұмыс істеп, екіншісі тек қағазда әдемі көрінетінін терең түсінесің.
Уақыт өте келе процестерді ұйымдастыру, құрылысты басқару, мердігерлер, қаржы, сатып алу және мерзімдерді қадағалау ісіне көштім.
Бірақ сол алғашқы тәжірибе ешқайда жоғалған жоқ.
Ол менің кез келген іске деген көзқарасымның іргетасына айналды: процесті басқармас бұрын, оның іштен қалай жұмыс істейтінін түсініп ал.
Құрылыста бәрін алдын ала болжау мүмкін емес. Сәтті шешімдер де, ағаттықтар да болады. Бәрін мінсіз жоспарлағандай боласың, бірақ өмір өзгеріс енгізеді.
Әр кез жол тауып, шешім қабылдап, нәтижеге жауап беру керек.
Нағыз тәжірибе осылай жиналады. Кітаптан немесе біреудің әңгімесінен емес, мыңдаған жеке шешімнен.
Тек құрылыс салу жеткіліксіз болғанда
Көп жылдар бойы құрылыс менің негізгі бағытым болды. Компания дамыды, жаңа жобалар қосылды, білім мен тәжірибе жиналды.
Бірте-бірте тағы бір бағыт — жалға берілетін жылжымайтын мүлік пайда болды.
Басында менде тек екі жалға берілетін нысан болды.
Бұдан оңай не бар сияқты? Жалға алушыларды табасың, келісімшарт жасайсың, ай сайын ақысын аласың.
Бірақ бұл сыртқы қарапайымдылықтың артында толып жатқан ұсақ міндеттер жасырынғаны тез байқалды.
Біреуі уақытында төледі. Екіншісі кешіктірді. Үшіншісі ақша аударғанымен, толық емес. Бір жерде коммуналдық төлемдерді тексеру керек. Екінші жерде есептегіш көрсеткіштерін нақтылау қажет. Тағы бір жерде бірнеше апта бұрынғы хат алмасуда не туралы келіскеніңді еске түсіруің керек.
Әр міндет өз алдына кішкентай ғана.
Бірақ бәрі қосылып тұрақты назарды талап ететін үлкен жұмысқа айналады.
Ең жаманы — бәрін бақылауда ұстап отырғандай көрінгенмен, бірдеңені ұмыт қалдырғандай сезімнен арыла алмайсың.
Жаңа сегіз нысан және бәрі өзгерген сәт
Шамамен екі жыл бұрын мен құрылысы жүріп жатқан, бастапқыда жалға беруге арналған тағы сегіз нысан сатып алғанмын.
2026 жылдың тамыз айында бұл нысандар менің жалға беру қоржыныма қосылды.
Сөйтіп, екі нысанның орнына он нысан болды.
Осы кезде мен мүлдем басқа шынайылықпен бетпе-бет келдім.
Он нысан — бұл жай ғана бес есе көп мүлік емес.
Бұл жалға алушылармен байланысты он түрлі оқиға, төлемдердің, коммуналдық шоттардың, келісімдердің, мерзімдердің, құжаттар мен күнделікті сұрақтардың он топтамасы.
Ақпарат көбейе берді.
Біреуі WhatsApp-та. Екіншісі Excel-де жазулы. Қандай да бір келісімдер хабарламаларда қалып қойса, кейбір сандарды қайта тексеріп, жекелеген төлемдерді қолмен қадағалауға тура келді.
Уақытымның көбі жылжымайтын мүлікке емес, бизнесті дамытуға да емес, әртүрлі жерден ақпарат жинап, ештеңе ұмыт қалмағанына көз жеткізу әуресіне кетіп жатқанын байқадым.
Сөйтіп, бір сәтте мынадай ойға келдім:
«Мен тұтас бір үйдің құрылысын ұйымдастыра аламын. Ендеше, дайын мүлікті басқару неліктен кестелермен және хат алмасулармен бітпейтін күреске айналуы тиіс?»
Бұл сұрақ көп нәрсені өзгертті.
Неліктен өз жүйемді құруды ұйғардым?
Әрине, нарықта жылжымайтын мүлікті басқаратын бағдарламалар бар.
Бірақ мен басқа жолды таңдағым келді.
Жалға беруші қалай жұмыс істеуі керек деген бөтен біреудің түсінігіне бейімделмей, күн сайын өзім кездесетін нақты міндеттерді шешетін құрал жасауды мақсат еттім.
Мен өзіме не керегін нақты білдім.
Бір жүйені ашып, барлық мүлкімді көру. Қай нысандар жалға берілді, қайсысы бос, кім қашан төлеуі керек, қандай төлемдер түсті, қайда қарыз бар, қай коммуналдық шоттар назар аударуды қажет ететінін түсіну.
Келісімшарттар, есеп-қисаптар, түбіртектер, жалға алушылардың көшіп келуі мен кетуі әртүрлі файлда, телефонда және хаттарда шашырап жүрмеуі керек.
Қажетті ақпаратты қайта-қайта іздеп әуре болмау қажет.
Сондай-ақ жалға алушыға да ыңғайлы болуы тиіс: ол өз есептеулерін көріп, төлем мерзімдерін білуі, қажетті құжаттарды алуы және мессенджерден қанша, не үшін және қашан төлеу керектігін сұрап жатпауы керек.
Мен тәртіп адамның тоқтаусыз күш салуымен емес, процестің дұрыс ұйымдастырылуы арқылы орнайтын жүйе жасағым келді.
IziRento идеясы осылай дүниеге келді.
IziRento — ең алдымен өзім үшін жасап жатқан жүйем
Бәлкім, бұл біртүрлі естілер, бірақ жүйенің ең бірінші және ең талапшыл қолданушысы — өзіммін.
Мен жалға берушілердің проблемаларын ойдан шығармаймын. Олармен өз жұмысымда күнде бетпе-бет келемін.
Мен әрбір функцияны өте қарапайым сұрақпен бағалауға тырысамын:
«Бұл шынымен менің өмірімді жеңілдете ме?»
Егер қарапайым әрекет үшін бір ғана түсінікті қадамның орнына бес экран ашып, он шақты жолақ толтырып, бірнеше минут жұмсау керек болса — демек, бірдеңе дұрыс жасалмаған.
Мен мынаған сенімдімін: жақсы бағдарлама адамды бағдарламашы сияқты ойлауға мәжбүрлемеуі тиіс.
Ол адамның логикасын түсінуі керек.
Әсіресе, әңгіме жылжымайтын мүлік — нақты үйлер, нақты ақша, нақты адамдар мен міндеттемелер туралы болғанда.
Меншік иесінің бір пәтері болуы мүмкін. Он үйі болуы да ғажап емес. Немесе жүздеген нысаннан тұратын бүтін бір қоржыны болуы ықтимал.
Бірақ негізгі қажеттілік өзгермейді: мүлкімен не болып жатқанын білу және ешқандай маңызды дүние назардан тыс қалмағанына сенімді болу.
Дәл осындай жүйені жасап шығарғым келеді.
Құрылысшы тәжірибесі мені бір маңызды нәрсеге үйретті
Құрылыста мен үнемі еске алатын бір қағида бар: мықты іргетассыз әдемі қасбет көк тиын.
Бағдарламалық өнімдерде де дәл осылай.
Көз тартатын интерфейс, көптеген батырмалар, әдемі графиктер мен үлкен уәделер жасауға болады.
Бірақ егер жүйе есептеулерден қателессе, ақпаратты жоғалтса немесе үнемі қолмен түзетуді талап етсе, бұл әдеміліктің бәрі мәнін жояды.
Сондықтан мен үшін IziRento — бұл ең алдымен сенімділік, түсінікті логика, дәлдік және күнделікті жұмыстың ыңғайлылығы.
Жеке IT-жобам бар деп мақтану үшін ғана бағдарлама жасағым келмейді.
Мен шынымен қолдануға жағымды құрал жасағым келеді. Бір рет ашып көріп: «Дәл осы нәрсе маған жетпей жүр еді» дейтіндей өнім.
Егер ол тек маған ғана емес, басқа да меншік иелері мен жалға алушыларға пайдалы болса, демек, бұл идея төккен терге тұрарлық болғаны.
Бұл блогты не үшін жүргіземін?
Құрылыс пен жылжымайтын мүлік саласында жұмыс істеген жылдары ең пайдалы тәжірибе кітаптан келе бермейтінін түсіндім.
Кейде кішкентай ғана тәжірибелік кеңес өте қымбатқа түсуі мүмкін қатенің алдын алуға көмектеседі.
Кейде дұрыс ұйымдастырылған процесс ең тиімді коммерциялық ұсыныстан да көп уақыт пен қаражатты үнемдейді.
Ал кейде тура сондай мәселемен бетпе-бет келген адамның хикаясын тыңдау маңызды.
Сондықтан бұл блогта тек IziRento жаңалықтарымен ғана бөліскім келмейді.
Мұнда құрылыс, жылжымайтын мүлік, жалға беру, нысандарды басқару, қаржы және технологиялар туралы ой-түйіндерім болады. Өзін ақтаған шешімдер туралы. Түйін жасауға мәжбүр еткен қателіктерім жайлы. Теория мен практика қабыспайтын жағдайлар туралы айтамын.
Мен барлық сұрақтың жауабын білетін адамдай кейіп танытқым келмейді.
Бірақ егер бірдеңе жазсам, әңгіменің мәнін түсініп, барынша шынайы тәжірибеге сүйену мен үшін маңызды.
Ақыр соңында, дәл осы тәжірибе мені ең басты нәрсеге үйретті: жақсы шешім — құрылымы ең күрделі болғаны емес, шынымен жұмыс істейтіні.
Бос жер телімінен — жаңа идеяға
Кейде алғашқы құрылыс жобаларымды еске аламын.
Бос жер телімі. Әзірге ештеңе жоқ. Тек болашақ үйдің қандай болатыны жайлы елес қана бар.
Сосын іргетас, қабырғалар, шатыр пайда болады. Бірте-бірте идея шынайы дүниеге айналады.
IziRento жүйесімен де дәл осындай сезімдемін.
Бұл да әзірге құрылу хикаясы. Тек енді кірпіш пен бетонның орнында — технологиялар, деректер және бағдарламалық код.
Бірақ мен үшін мәні өзгерген жоқ.
Мен бұрынғыша адамдардың өмірін жеңілдететін дүниелер жасағым келеді.
Бұрын ол өмір сүруге болатын үйлер еді.
Бүгін — сол үйлерді басқаруға көмектесетін жүйе.
Уақыт өте келе IziRento көптеген меншік иелері мен жалға алушылар үшін жылжымайтын мүліктегі күнделікті жұмысты онсыз елестету мүмкін емес құралға айналатынына сенгім келеді.