Жалға берушіге арналған жалдау шарты: қол қоймас бұрын не жазу керек — чек-лист

ҚР Азаматтық кодексінің 601-бабы мен «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңның 24-бабы бойынша тұрғын үйді жалдау шарты мерзіміне қарамастан жазбаша жасалуға тиіс. Ауызша «келістік» немесе бос интернет шаблоны — дауда ақы, депозит пен мерзімді дәлелдеуге жеткіліксіз. Қол қоймас бұрын бір шарт файлына тараптар мен меншік тексерісін, міндетті өрістерді, кепілдік жарна бір жолын және қабылдау-тапсыру актісін жинаңыз; мерзім кемінде бір жыл болса — мемлекеттік тіркеуді келесі жұмыс ретінде ескеріңіз.

Ескерту: IziRento — операциялық жұмысқа арналған бағдарлама, заң кеңесі емес. Жергілікті жалдау ережелері әртүрлі; міндетті шешімдерді білікті маманнан нақтылаңыз.

Неге алдымен меншік пен тараптарды тексеру керек?

Шартты толтырмас бұрын кім жалға бере алатынын анықтаңыз. egov анықтамасы немесе құқық белгілейтін құжат арқылы меншік иелерін және ауыртпалықтарды қараңыз. Жалға алушының жеке куәлік деректерін шарттағы тегі, аты, әкесінің атымен салыстырыңыз. Үлестік меншікте барлық иелердің қолы немесе нотариалды келісім қажет болуы мүмкін; некеде сатып алынған мүлікте жұбай келісімін алдын ала дайындаңыз.

Практикада Baribar қол қоймас бұрын egov анықтамасын, үлестік және жұбай келісімін тексеруді ұсынады. Анықтама PDF-те, жеке куәлік фотосы телефонда, келісім қағазда жоқ болса — кейін шарттың жарамдылығына күмән туады. Меншік растауын және тараптардың жеке деректерін бір пакетке жинаңыз; кілт беріп, меншік пен келісімдерді «кейін» деп қалдырмаңыз.

Қандай өрістерсіз шарт бос қалады?

Жазбаша нысан бар, бірақ өрістер бос болса — дауда дәлел әлсіз. Тараптардың тегі, аты, әкесінің аты, жеке куәлік немесе ЖСН, байланыс; пәтердің толық мекенжайы, ауданы, бөлме саны; меншік құжатына сілтеме; басталу мен аяқталу мерзімі; айлық ақы теңгемен; төлем күні мен әдісі; ақыны өзгерту тәртібі — осылардың әрқайсысы нақты мән болуы керек. Мерзім көрсетілмесе, шарт белгісіз мерзімге жасалған болып есептелуі мүмкін.

Ақыны «келісім бойынша» қалдырмаңыз. Шартта тәртіп жоқ болса, бағаны біржақты ай сайын көтеруге болмайды. el.kz тізімінде тараптар, мекенжай, меншік, ақы, мерзім, коммуналдық және кіру тәртібі бар. Әр өріске бір нақты мән жазыңыз. Бос үлгіні көшіріп, «кейін толтырамыз» деп қол қоймаңыз.

Коммуналдық пен кіру тәртібін неге бірге бекіту керек?

Коммуналдық кім төлейтіні және иесінің тексеруге келуі — ауызша қалғанда жиі дауланатын екі тармақ. Шартта электр, су, газ, жылу және интернетті кім төлейтінін жазыңыз: жалға алушы, жалға беруші немесе бөлінген тізім. Иенің пәтерге кіру тәртібін бекітіңіз — алдын ала хабарлау мен шұғыл жағдайды бөлек. Бірге тұратын тұлғалар тізімін қосыңыз.

Жөндеу бойынша әдетте күрделі жұмыс жалға берушіде, ағымдағы — жалға алушыда, егер шартта өзгеше болмаса. BCC гайды шартта төлем, кепілдік жарна және кіру тәртібін жазуды ұсынады. Коммуналдық пен кіруді бір абзацта нақтылаңыз. «Бәрін өздері шешеді» деп бос қалдырмаңыз — кейін чат скриншоттары әлсіз дәлел.

Кепілдік жарнаны неге бір жолмен жазу керек?

Кепілдік жарна — депозит — шартта мөлшері теңгемен және қайтару немесе ұстап қалу шарттарымен бір жол болуы керек. Заңда міндетті «бір айлық» сома жоқ: нарықта жиі солай келіседі, бірақ бұл автоматты талап емес. Қол қойғанда екі тарап бір соманы көруі — мақсат осы. Krisha депозитті теңгемен, санмен және сөзбен жазуды ұсынады.

Қысқа үлгі: «Кепілдік жарна — … теңге; шығу кезінде мүлік бүлінбесе және берешек болмаса қайтарылады.» Істеңіз: мөлшер мен қайтару шарттарын бір жолға сыйғызу. Жасамаңыз: депозитті тек ауызша қалдыру немесе «қалыпты мөлшер» деп бос сөз жазу.

Қабылдау-тапсыру актісі неге қосымша?

Кілт берілген сәтте мүлік күйі, жиһаз тізімі және есептегіш көрсеткіштері жазылмаса, шығуда «бұрын осындай еді» дауы басталады. Қабылдау-тапсыру актісін — мүлік тізімі, есептегіштер, фото — шартқа қосымша ретінде қойыңыз. Екі тарап қол қояды. Есептегіш көрсеткіштерін актке бір жолмен түсіріңіз; есеп пен көрсеткіштерді толық жүргізу — кейінгі бөлек жұмыс, ал кілт берілгенге дейін қосымшаның өзі жеткілікті.

BCC мен Baribar актіні шартпен бірге ұсынады: бастапқы жағдай тіркеледі. Акт пен фотоны шартпен бірге дайындаңыз. Кілтті беріп, «кейін суретке түсіреміз» деп шықпаңыз.

Мерзім кемінде бір жыл болса неге тіркеуді ескеру керек?

«Жылжымайтын мүлікке құқықтарды мемлекеттік тіркеу туралы» заңның 5-бабы бойынша кемінде бір жыл мерзімге пайдалану құқығы, соның ішінде жалға беру, құқықтық кадастрда мемлекеттік тіркеуге жатады. Бір жылдан аз мерзім — міндетті тіркеуге жатпайды; бірақ шарттың өзі бәрібір жазбаша болуы керек. Практикада тіркеу ХҚКО («Азаматтарға арналған үкімет») немесе egov арналары арқылы жүргізіледі.

Мерзімді таңдағанда тіркеу қажеттілігін бірге есептеңіз. Толық тіркеу қадамдары, баж және мерзім — бөлек нұсқау. Кемінде бір жыл болса, қол қоймас бұрын тіркеуді келесі жұмыс ретінде жоспарлаңыз; бір жылдық шартқа қол қойып, тіркеуді ұмытпаңыз. IziRento шарт файлын сақтайды, бірақ ХҚКО-да тіркемейді.

Нотариус неге міндетті емес?

Тұрғын үйді жалдау шартын нотариуста куәландыру міндетті емес. BCC және el.kz бойынша екі тараптың қол қоюы жеткілікті; қабылдау-тапсыру актісіне де нотариус міндетті емес. Тараптар қаласа — нотариусқа бара алады, бірақ осы себеппен қол қоюды кейінге қалдырудың қажеті жоқ. Салық режимі мен есеп осы чек-листпен бірге шешілмейді — ол бөлек кеңес.

Өрістер толық болмайынша және екі тарап қол қоймағанша бос шаблонға қол қоймаңыз. Мерзім кемінде бір жыл болса — мемлекеттік тіркеуді келесі бөлек қадам ретінде ескеріңіз. Қол қойылған көшірмені жалдау файлына қойыңыз — аккаунт ашып PDF-ті IziRento-ға жүктеуге болады; тіркеуді сіз немесе өкіліңіз жасайсыз.