Қосалқы жалдауға жазбаша келісім: жалға берушінің файлдағы дәлелі
30 секундтагы басты ой
Қазақстанда пәтерді қосалқы жалдауға (субарендаға) беру үшін ҚР АК 551-бабына сәйкес меншік иесінің жазбаша келісімі міндетті түрде талап етіледі. Жалға алушы мүлікті өз бетінше үшінші тұлғаға бере алмайды. Ауызша рұқсат дау кезінде немесе мүлік бүлінгенде дәлел болмайды. Келісім парағында тараптардың толық деректері, рұқсат етілген нақты пәтер немесе бөлме, басталу және аяқталу мерзімі көрсетіліп, барлық жауапкершілік негізгі жалға алушыда қалатыны қатаң бекітілуі тиіс. Толтырылған құжат файлы міндетті түрде негізгі жалдау шартының жанында сақталады.
Жалға алушы тұрғын үйді басқа адамға уақытша пайдалануға бергісі келгенде, меншік иесінің нақты келісімі қажет. Заңдық тұрғыдан алғанда, пәтерді қосалқы жалдауға беру келісім файлы немесе жазбаша рұқсат парағы арқылы ғана ресми түрде бекітіледі. ҚР Азаматтық кодексінің 551-бабына сәйкес, жалдаушы жалға алынған мүлікті тек меншік иесінің келісімімен ғана қосалқы жалдауға бере алады. Көптеген пәтер иелері ауызша рұқсат берумен шектеліп, даулы жағдайларда қорғаусыз қалады. Ауызша рұқсат қауіпті: келіспеушілік туындағанда, мүлік бүлінгенде немесе бейтаныс адамдар тәртіп бұзғанда, ол ешқандай заңды дәлел ретінде қарастырылмайды. Сондықтан бұл рұқсат міндетті түрде жазбаша файл немесе негізгі шарттағы арнайы қосымша ретінде рәсімделеді. Онда кімге, қай мерзімге және қандай нақты шарттармен рұқсат етілгені толық жазылады.
Ескерту: IziRento — операциялық жұмысқа арналған бағдарлама, заң кеңесі емес. Жергілікті жалдау ережелері әртүрлі; міндетті шешімдерді білікті маманнан нақтылаңыз.
ҚР АК 551-бабы: пәтерді қосалқы жалдауға беру келісім файлы неге міндетті?
Тұрғын үйді қосалқы жалдау кезіндегі басты қателік — рұқсатты тек сөзбен беру немесе мессенджер чатында қысқаша мақұлдау. Бұл тәжірибе меншік иесі үшін өте қауіпті. Сонымен қатар, «Тұрғын үй қатынастары туралы» заң тұрғын үйді пайдалану және басқару тәртібінде нақты жазбаша құжаттардың маңыздылығын бекітеді. Егер жалға алушы пәтерді рұқсатсыз немесе тек ауызша мақұлдаумен үшінші тұлғаға беріп қойса, меншік иесі мұны білген кезде қолында тыйым салуды немесе жауапкершілікті жүктеуді растайтын жазбаша файл болмай қалады. Заң бойынша мүліктің толық сақталуына бастапқы жалға алушы жауапты болғанымен, нақты келісім парағы болмаса, жауапкершілік шекарасын дәлелдеу қиынға соғады.
Бұл файл — меншік иесінің негізгі дәлелі. Келісім парағы негізгі жалдау шартына қосымша ретінде әрекет етеді және екі тараптың құқықтарын теңдей қорғайды. Ол бөлек құжат ретінде жасалып, нақты өрістермен толтырылуы қажет.
Қосалқы жалдауға келісім парағындағы міндетті өрістер
| Өріс | Не жазылады | Неге керек |
|---|---|---|
| Тараптардың деректері | Жалға беруші мен жалға алушының толық аты-жөні, ЖСН нөмірлері және жеке куәлік деректері | Кім рұқсат бергені және кім алғаны нақты көрінеді, жеке басты куәландыратын құжаттардың көшірмесі тіркелуі ұсынылады |
| Рұқсат етілген нысан | Толық пәтердің немесе оның ішіндегі нақты бір бөлменің нақты мекенжайы | Қай мүлікті қосалқы жалдауға беруге болатыны нақты шектеледі (бүкіл пәтер ме, әлде бір бөлме ме) |
| Келісім мерзімі | Қосалқы жалдаудың басталу және аяқталу күні | Негізгі шарттың мерзімінен асып кетпеуі қатаң қадағаланады, бұл заңдық талап болып табылады |
| Негізгі шартқа сілтеме | Бастапқы жалдау шартының күні, нөмірі және жасалған орны | Бұл бөлек оқшау шарт емес, негізгі шарттың ажырамас бөлігі әрі жалғасы екенін анық білдіреді |
| Қолтаңбалар | Меншік иесі мен негізгі жалға алушының қолдары және күні | Файлдың заңды күшін, екі тараптың ортақ келісімін және жауапкершілікті мойындауын толық растайды |
Үшінші тұлғаға рұқсат беру кезіндегі жауапкершілік шекарасы
Егер пәтерге үшінші тұлға кіретін болса, меншік иесі үшін ең үлкен мәселе — мүліктің бүлінуі немесе коммуналдық қарыздардың жинақталуы. Қазақстанның Азаматтық кодексі бұл мәселені нақты реттейді: мүлікті қосалқы жалдауға берген жағдайда, егер шартта өзгеше көзделмесе, жалдаушы меншік иесі алдында толық жауапты болып қала береді. Яғни, қосалқы жалға алушы тұрмыстық техниканы сындырса немесе көршілерге зиян келтірсе, меншік иесі шығынды бейтаныс үшінші тұлғадан емес, өзінің негізгі жалға алушысынан тікелей талап етеді.
Дәл осы маңызды ереже жазбаша келісім файлында тағы бір рет айқын көрсетілуі тиіс. Бұл құжат негізгі жалға алушыны өз қонақтары мен қосалқы жалдаушыларына өте мұқият болуға міндеттейді. Сонымен қатар, қосалқы жалдау мерзімі негізгі жалдау шартының қолданылу мерзімінен аспауға тиіс. Егер негізгі шарт мерзімінен бұрын тоқтатылса, қосалқы жалдау да автоматты түрде күшін жояды, бұл ереже меншік иесінің мүлкін ұзақ мерзімді тәуекелдерден сақтайды.
Қосалқы жалдауға келісім беру процесі
Жалға алушы өтініш білдірген кезде, меншік иесі процесті нақты ретпен орындауы керек. Рұқсат беру тек ауызша келісіммен аяқталмайды, ол құжат түрінде бекітілуі қажет. Әрбір қадам мұқият тексеруді талап етеді.
Жазбаша келісім беру және файлды сақтау реті
Негізгі шарттағы талаптарды тексеру
Бастапқы жалдау шартында қосалқы жалдауға тікелей тыйым салынбағанын мұқият тексеріңіз. Егер шартта бұл әрекетке рұқсат беру тек жазбаша түрде көзделсе, келесі қадамға өтуге болады. Шартта тыйым болса, алдымен негізгі шартқа өзгеріс енгізу қажет.
Бөлек жазбаша келісім парағын толтыру
Кестеде көрсетілген барлық маңызды өрістерді қамтитын құжатты дайындаңыз. Заңгерлік тәжірибеде, мысалы Uchet.kz материалында көрсетілгендей, мұны ресми хат-келісім немесе арнайы рұқсат қағазы ретінде ресімдеу ұсынылады. Ауызша келісіммен шектелмеңіз.
Жауапкершіліктің кімде қалатынын бекіту
Қосалқы жалға алушы (үшінші тұлға) пәтерге қандай да бір зиян келтірсе де, меншік иесі алдында тек негізгі жалға алушы жауап береді. Бұл алтын ережені келісім парағында тағы бір рет анық жазып, екі тараптың қолтаңбасымен бекітіңіз.
Файлды негізгі шарттың жанына сақтау
Рұқсат қағазы жоғалып кетпеуі үшін сенімді сақталуы тиіс. Толтырылған келісім парағын міндетті түрде бастапқы шартпен бірге бір қалтада немесе электронды жүйеде ұстаңыз. Файл кез келген уақытта табылуы үшін сенімді сақтау орнын қамтамасыз етіңіз.
Тәжірибелік тұрғыдан алғанда, мұндай келісім файлдарын дұрыс ұйымдастыру өте маңызды. Жалға берушілер осындай жазбаларды сенімді сақтау үшін IziRento сияқты арнайы жұмыс кеңістігін пайдалана алады. Бұл тек сақтау кеңістігі, ол заңгерді немесе нотариусты алмастырмайды, бірақ құжаттардың, соның ішінде негізгі шарттар мен рұқсат қағаздарының бір жерде тұруына толық кепілдік береді.
Мүлікті қосалқы жалдауға берген жағдайда, меншік иесі алдындағы барлық материалдық және заңды жауапкершілік негізгі жалға алушының мойнында қалады. Егер үшінші тұлға пәтердің ішін бүлдірсе, жиһазды сындырса немесе коммуналдық қарыз жинаса, меншік иесі барлық талапты тікелей өзінің бастапқы жалға алушысына қояды. Бұл норма заңда бекітілген және келісім парағында да айқын көрсетілуі тиіс.
Келісім файлы дайын болғанда процесті қашан тоқтату керек
Қосалқы жалдауға жазбаша келісім парағы толық толтырылып, екі тараптың қолтаңбасымен бекітіліп, негізгі шарттың жанында сақталған файл ретінде дайын болған кезде ғана процесті тоқтатыңыз. Осы кезде меншік иесінің қолында нақты құқықтық дәлел пайда болады. Ешқашан ауызша келісіммен шектелмеңіз, себебі ол даулы жағдайда сіздің құқықтарыңызды қорғамайды.
Келісім файлдарын бір жерде сақтаңыз
IziRento қосалқы жалдауға рұқсат қағаздары мен негізгі шарттарды бір қауіпсіз жұмыс орнында ұйымдастыруға көмектеседі.
Жұмыс орнын ашуМеншік иесі пәтерді қосалқы жалдауға беру үшін келісім файлын қалай дұрыс рәсімдейді? ҚР Азаматтық кодексі бойынша жауапкершіліктер чек-листі.
Жиі қойылатын сұрақтар
Ауызша келісім жарамды ма?
Жоқ. Дау туындағанда ауызша рұқсатты немесе оның нақты шарттарын сотта немесе басқа органдарда дәлелдеу мүмкін емес. Қосалқы жалдауға рұқсат міндетті түрде жазбаша файл немесе негізгі шартқа арнайы қосымша түрінде сақталуы керек.
Қосалқы жалдау мерзімі қандай болады?
ҚР Азаматтық кодексінің 551-бабында нақтыланғандай, қосалқы жалдау шартының мерзімі негізгі жалдау шартының қолданылу мерзімінен аспауға тиіс. Егер негізгі шарттың мерзімі аяқталса немесе мерзімінен бұрын үзілсе, қосалқы жалдау да автоматты түрде тоқтайды.
Мүлік бүлінсе, негізгі жалға алушы қалай жауап береді?
ҚР АК 551-бабына сәйкес, шартта өзгеше көзделмесе, жауапкершілік толығымен негізгі жалға алушыда болады. Егер үшінші тұлға пәтерге зиян келтірсе, көршілерді суға батырса немесе жиһазды сындырса, меншік иесі келтірілген барлық шығынды тікелей негізгі жалға алушыдан өндіріп алады.
Дереккөздер
Келесі қадамдар
Ұқсас мақалалар
Жалдау шартының мерзімін ұзарту: жазбаша келісім және файлдағы көшірме
Көшу күні пәтерді қайтару актісін қалай дұрыс толтыру керек
Меншік иесі тұрмайтын тұрғын үйді жалдауды тоқтату: жазбаша ескерту файлы
Тұрғын үйді жалға беруден түскен кіріс декларациясы: жалға берушінің файлы
Жалдау ақысын өзгерту туралы қосымша келісім: жалға берушінің файлы
Коммуналдық төлемдерді жалдауда кім төлейді: жалға берушінің файлы
Бұл материал тек ақпарат үшін және заң кеңесі емес.