Варақаи таъмири ҷорӣ ва асосӣ: файли иҷорадеҳ

Дар давраи иҷораи хусусии манзил таъмири ҷорӣ ва таъмири асосӣ ҳанӯз якҷоя мондаанд, бе номи сатр: дар ҷузвдон шартнома ҳаст, ду сатр нест. Агар шартнома тартиби дигарро навишта бошад, ҳамон ҷумла дар сатр мемонад. Агар шартнома тартиби дигарро пешбинӣ накарда бошад, моддаи 124 қисми 1 Кодекси манзил таъмири ҷориро ба иҷорагир ва таъмири асосиро ба иҷорадеҳ мегузорад. Иҷорагир шахсест, ки манзилро мегирад. Иҷорадеҳ молик ё шахси ваколатдор аст.

Калимаи ҳисобнома дар сатри ҳамон кор меистад. Расми ҳисобнома кашида намешавад. Санади қабул, ҷадвали коммуналӣ, хабарномаи қатъ, забонхати моҳонаи иҷорапулӣ ва кирояи иҷтимоӣ ин варақ нестанд.

Эзоҳ: IziRento барнома барои кори амалиётӣ аст, машварати ҳуқуқӣ нест. Қоидаҳои маҳаллии иҷора фарқ мекунанд; қарорҳои ҳатмиро аз мутахассиси соҳибихтисос аниқ кунед.

Ду сатр ҳанӯз дар ҷузвдон нестанд

Боби 16-и Кодекси манзили Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷораи манзили истиқоматиро дар бар мегирад, моддаҳои 115–130. Кодекс №1852, шаҳри Душанбе, 18 марти соли 2022 қабул шудааст ва тибқи моддаи 141 аз 1 сентябри соли 2022 мавриди амал аст. Моддаи 115 қисми 1 иҷорадеҳро молик ё шахси ваколатдор меномад: ӯ манзилро музднок барои соҳибӣ ва истифода ҷиҳати истиқомат медиҳад. Ин иҷораи манзили хусусӣ аст.

Моддаи 124 «Таъмири манзили истиқоматии ба иҷора додашуда» ном дорад. Қисми 1 чунин мехонад: «Таъмири ҷории манзили истиқоматии ба иҷора додашуда уҳдадории иҷорагир ва таъмири асосии манзили истиқоматии мазкур уҳдадории иҷорадеҳ мебошад, агар шартномаи иҷораи манзили истиқоматӣ тартиби дигарро пешбинӣ накарда бошад.» Дар ҳамин қисм рӯйхати корҳо нест ва рақами пулӣ нест. Файли тоҷикии суд ҳамон сарлавҳаи моддаи 124-ро дорад.

Вақте шартнома тартиби дигарро навиштааст, ҳамон ҷумлаи шартнома дар сатр мемонад ва бо моддаи 124 ҳамчун уҳдадории иловагӣ ҷамъ намешавад. Вақте чунин ҷумла нест, қисми 1 таъмири ҷориро ба иҷорагир ва таъмири асосиро ба иҷорадеҳ мегузорад. Номи сатри дуюм таъмири асосӣ аст.

Моддаи 116 муҳлатро ҳамон муҳлате мегӯяд, ки тарафҳо муайян кардаанд. Дар ҳамин модда ҷумлае нест, ки шартномаи бе муҳлати навишта бемуҳлат бошад. Моддаи 117 шартномаро хаттӣ ва ба қайд мебарад: риоя накардани шакл асос барои беэътибор донистан аст. Ин варақ на шартномаро ва на қайди онро аз нав наменависад. Чеклисти шартномаи иҷора шартномаи хаттиро ҷамъ мекунад. Моддаи 125 андозаи пардохтро дар шартнома мегузорад ва рақам чоп намекунад.

Санади қабул-супориш ҳолати манзилро ҳангоми супоридан мегирад. Моддаи 119 қисми 1 мегӯяд, ки иҷорадеҳ манзили холиро дар ҳолати барои истиқомат мувофиқ медиҳад. Ҷадвали коммуналӣ ва хабарномаи хаттии қатъ, сабти гарав ва розигии зеркироя, нишондоди ҳисобкунак ва забонхати моҳонаи иҷорапулӣ ба ин ду сатр дохил намешаванд. Забонхати моҳонаи иҷорапулӣ сохта намешавад.

Моддаи 120 қисми 2 бе розигии иҷорадеҳ азнавсозӣ, азнавтаҷҳизонӣ ва азнавтарҳрезиро манъ мекунад. Ин сатри сеюм нест ва сатри таъмири асосӣ ҳам нест. Қонуни 16 феврали соли 2026, №2235 моддаҳои 5, 19, 22, 23, 42, 63, 95, 104, 120, 131, 132, 133 ва 135-ро иваз мекунад. Моддаи 124 дар рӯйхат нест. Қисми 4-и моддаи 120 пардохти ғайринақдиро мегӯяд ва ба ин варақ тааллуқ надорад. Нашри 3 октябри соли 2025 моддаҳои 7, 20, 109, 24 ва 64-ро иваз мекунад. Моддаи 124 дар ҳамин рӯйхат нест. Муҳлати моддаи 24 мӯҳлати таъмир нест.

Чӣ ба ин варақ дохил намешавад

Ин хонишҳо сатри нав, сутуни маблағ ё расм намешаванд. Моддаи 124 рӯйхати корҳоро чоп намекунад. Asia-Plus, 18 январи соли 2025 ҳамаи нигоҳдорӣ ва таъмирро ба иҷорагир мегузорад, агар шартнома дигар нагӯяд, ва шартномаи бе муҳлати навиштаро бемуҳлат мехонад. Матни моддаи 124 қисми 1 ва моддаи 116 ин ду ҷумларо надорад. Ҳуқуқшиноси ҳамон саҳифа «ҷуброни беҳсозӣ»-ро мегӯяд. Ин иқтибоси қисми 2 нест.

Банди 2.2.9-и намунаи оҷонсӣ танҳо таъмири ҷориро ном мебарад. Дар ҳамин намуна боғчаи бачагон ва санаи 21 сентябри соли 2019 ҳаст. Сатри таъмири асосӣ дар банд нест, бинобар ин намунаро қонун ҳисоб накунед. Қонуни соли 1991 «Дар бораи иҷора» дар моддаҳои 7 ва 8 тақсими таъмирро ба шартномаи амволи хоҷагӣ мегузорад ва иҷорапулиро бо амортизация мепайвандад. Ин иҷораи корхона аст, на моддаи 124-и манзили истиқоматӣ.

Варақа ҳамин ду сатр аст

Ҷадвали поён худи варақ аст. Сатри якум таъмири ҷорӣ ва сатри дуюм таъмири асосӣ аст. Сатри сеюм нест. Дар ҳар сатр ё ҷумлаи шартнома меистад, агар шартнома тартиби дигарро навишта бошад, ё иқтибоси моддаи 124 қисми 1, агар чунин ҷумла набошад. Ҳар ду роҳ ҳамон сатрро пур мекунанд.

Дар сутуни сеюм калима меистад, на расм ва на рақам. Агар ҳисобнома ба таъмири ҷорӣ тааллуқ дошта бошад, калима дар сатри якум меистад. Агар ба таъмири асосӣ тааллуқ дошта бошад, калима дар сатри дуюм меистад. Моддаи 124 бланки ҳисобномаро чоп намекунад. Сутуни маблағ, сутуни мӯҳлат ва сутуни расм нест.

Варақа пас аз ҷадвал дар парванда мемонад

Пас аз сатри дуюм ва калимаи ҳисобнома варақ тамом мешавад.

Дар ҷузвдони иҷораи хусусӣ сатри таъмири ҷорӣ ва сатри таъмири асосӣ меистад. Агар шартнома тартиби дигарро навишта бошад, ҳамон ҷумла дар сатр аст. Агар чунин ҷумла набошад, моддаи 124 қисми 1 дар сатр аст: таъмири ҷорӣ уҳдадории иҷорагир ва таъмири асосӣ уҳдадории иҷорадеҳ. Калимаи ҳисобнома дар сатри ҳамон кор меистад, ва расм кашида намешавад. Қисми 2 иқтибос дар бораи хароҷоти кӯчидан мемонад. Санади қабул, ҷадвали коммуналӣ, хабарномаи қатъ, забонхати моҳонаи иҷорапулӣ ва кирояи иҷтимоӣ ба ин варақ намеоянд.

Варақа дар ҳисоби IziRento мемонад. Барнома таъмирро таъин намекунад, ҳисобномаро намепардозад ва ба суд намеравад. IziRento ҳуқуқшинос, нотариус, риелтор ва худи иҷорадеҳ нест.