Сабти нишондиҳандаи ҳисобкунакҳо ҳангоми иҷораи манзил

Ҳангоми ба иҷора додани манзил, ҳар як иҷорадеҳ бояд равандҳои бақайдгирии нишондиҳандаҳои ҳисобкунаки барқ, оби нӯшокӣ ва гази табииро дуруст ба роҳ монад. Сабти дақиқи рақамҳо дар рӯзи супоридани калидҳо ба шумо имкон медиҳад, ки пардохтҳои коммуналиро бе хатогӣ муайян намуда, аз баҳсҳои молиявӣ бо иҷорагир канорагирӣ кунед. Барои ба даст овардани масрафи воқеии якмоҳа, шумо танҳо бояд рақамҳои кӯҳнаро аз рақамҳои нав тарҳ кунед ва натиҷаро мутобиқи тарофаҳои ҷорӣ ба маблағи пулӣ табдил диҳед.

Чӣ гуна нишондиҳандаҳои авваларо дар рӯзи супоридани манзил сабт кунем?

Рақамҳои ҳисобкунакро дар санади қабул-супориш навишта, якҷоя бо иҷорагир имзогузорӣ намоед. Ин ҳуҷҷат тасдиқ мекунад, ки кадом миқдор масраф ба уҳдаи иҷорадеҳ ва аз кадом рақам ба уҳдаи иҷорагир мегузарад.

Дар амалияи иҷорадеҳии муосир, муайян кардани нуқтаи ибтидоӣ аҳамияти калон дорад. Пеш аз оне ки иҷорагир ба хона ворид шавад, шумо бояд ба назди ҳисобкунакҳои барқ, оби хунук, оби гарм ва газ рафта, рақамҳои ҷории онҳоро қайд намоед. Тавсия дода мешавад, ки ин амалро бевосита дар ҳузури иҷорагири нав анҷом диҳед. Аз ҳар як ҳисобкунак тавре аксбардорӣ кунед, ки рақамҳои дар он инъикосёфта ва рақами силсилавии худи дастгоҳ ба таври равшан дида шаванд. Ҳамаи ин маълумот бояд ба шартнома ё замимаи он дохил карда шавад, тавре ки дар мақолаи Иҷораи манзил дар Тоҷикистон: чӣ гуна шартнома баста шавад қайд шудааст. Инчунин, фаромӯш накунед, ки сана ва вақти дақиқи сабтро дар ҳуҷҷатҳоятон дарҷ кунед. Дар баробари ин, таваҷҷӯҳ ба ҳолати пломбаҳои ҳисобкунакҳо низ зарур аст. Агар пломба канда ё вайрон шуда бошад, фавран ба идораи дахлдор хабар диҳед, то мушкилиҳои иловагӣ ба сари шумо ё иҷорагир наоянд. Муносибати ҷиддӣ дар рӯзи аввал кафолати оромии шумо дар тӯли тамоми муҳлати шартнома мебошад.

Ҳисоби масрафи барқ барои як моҳ чӣ тавр анҷом дода мешавад?

Барои ёфтани масрафи барқ, шумо бояд нишондиҳандаи пештараро аз нишондиҳандаи нав тарҳ кунед. Фарқияти ҳосилшуда миқдори киловатт-соатҳои истифодашударо нишон медиҳад.

Ҳисобкунакҳои барқӣ дар бештари хонаҳо электронӣ ё механикӣ мебошанд. Агар шумо ҳисобкунаки электронӣ дошта бошед, рақамҳои то нуқта ё вергул бударо сабт намоед, зеро онҳо киловаттҳои пурраро нишон медиҳанд. Рақамҳои баъди вергул одатан ҳиссаи киловаттро ифода мекунанд ва ҳангоми ҳисоби умумӣ сарфи назар карда мешаванд. Иҷорадеҳ бояд ҳар моҳ дар як санаи муайян нишондиҳандаҳои навро қабул кунад. Барои ҳисоб кардани маблағи пардохт, шумо миқдори киловаттҳои истифодашударо ба тарофаи ҷории барқ зарб мекунед. Ин амал ба талаботи Тартиби ба иҷора супоридани амволи давлатӣ, қарори Ҳукумат аз 02.11.2011, №537 мувофиқ аст, ки дар он дақиқият муҳим арзёбӣ мегардад. Боварӣ ҳосил кунед, ки иҷорагир аз санаи гирифтани рақамҳо огоҳ аст ва ба ин раванд омода мебошад. Баъзе аз ҳисобкунакҳои муосир дорои функсияҳои гуногун буда, вақт, сана ва намудҳои дигари маълумотро нишон медиҳанд. Дар чунин ҳолатҳо, тугмаи ивазкуниро пахш намоед, то вақте ки экрани асосӣ маҳз миқдори киловатт-соатҳои умумиро намоиш диҳад. Агар дар хонаи иҷоравии шумо дастгоҳҳои барқии пуриқтидор ба мисли кондитсионер ё гармкунакҳои об насб шуда бошанд, масрафи моҳона метавонад ба таври назаррас тағйир ёбад. Аз ин рӯ, ба иҷорагир тавсия диҳед, ки барқро сарфакорона истифода барад.

Барои ченкунии масрафи об ва газ кадом қоидаҳо амал мекунанд?

Ҳисоби оби нӯшокӣ ва газ низ бо роҳи тарҳ кардани рақами кӯҳна аз нав ба даст оварда мешавад, аммо воҳиди ченаки онҳо метри мукааб аст. Ҳангоми навиштани рақамҳои об танҳо рақамҳои сиёҳро сабт намоед.

Ҳисобкунакҳои об одатан дорои рақамҳои сиёҳ ва сурх мебошанд. Рақамҳои сиёҳ метрҳои мукааби пурраро нишон медиҳанд ва маҳз ҳамин рақамҳо барои ҳисоббаробаркунӣ истифода мешаванд. Рақамҳои сурх литрҳоро ифода мекунанд ва онҳоро дар дафтарчаи қайдҳо навиштан лозим нест. Барои муайян намудани масрафи об, фарқи байни нишондиҳандаи нав ва кӯҳнаро ҳисоб карда, сипас онро мутобиқи қоидаҳои таъмини хизматрасониҳо ва талаботи умумии Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон, қисми 2 ба маблағи пулӣ табдил диҳед. Дар хонаҳое, ки бо гази табиӣ таъминанд, тартиби баҳисобгирӣ комилан ҳамин гуна аст. Шумо метри мукааби гази истифодашударо пайдо карда, онро бо арзиши ҷорӣ мутобиқ мегардонед. Инчунин муайян кунед, ки Коммуналии иҷора: кӣ пардохт мекунад ва кадом квитанция дар парванда мемонад то баҳсҳои иловагӣ пеш наоянд. Дар ҳолати насб шудани ду ҳисобкунаки об (барои оби гарм ва оби хунук), рақамҳои ҳар яки онҳоро алоҳида қайд кардан лозим аст. Дар баъзе минтақаҳо пардохти оби гарм ва хунук ба ширкатҳои гуногун анҷом дода мешавад. Агар ҳисобкунаки шумо бо мурури замон чанг гирифта бошад, шишаи онро тоза кунед, то ки рақамҳоро хато нахонед. Бо вуҷуди ин, тафтиши мунтазами ҳолати қубурҳои обгузар масъулияти муҳими иҷорадеҳ боқӣ мемонад.

Маълумоти ҷамъоваришуда ва расидҳоро дар куҷо нигоҳ дорем?

Ҳамаи рақамҳо, аксҳои ҳисобкунакҳо ва расидҳои пардохтро дар як парвандаи ягонаи иҷора ҷамъоварӣ намоед. Ин ба шумо кӯмак мекунад, ки таърихи пардохтҳоро зуд пайдо карда, ҳисоботи дақиқ дошта бошед.

Нигоҳдории дурусти маълумот қисми муҳими кори иҷорадеҳ мебошад. Шумо метавонед дафтарчаи махсуси коғазӣ ё ҷадвали электрониро барои сабти нишондиҳандаҳои ҳармоҳа истифода баред. Барои осон кардани ин раванд, хизматрасонии IziRento мавҷуд аст, ки ба иҷорадеҳон имкон медиҳад шартномаҳо, пардохтҳо, нишондиҳандаҳои ҳисобкунак ва аксҳоро дар як ҷо нигоҳ доранд. Сарфи назар аз усули интихобкардаатон, талаб кардани расидҳои пардохт аз иҷорагир як қоидаи муҳим аст. Баъзан нусхаи расидҳо метавонанд ҳамчун тасдиқи пардохт хизмат кунанд, тавре ки дар мақолаи Гарав-залог, забонхат ва расид-чек (oila.tj, 08.08.2023) баррасӣ шудааст. Ҳар моҳ аксҳои навро ба парванда илова кунед ва боварӣ ҳосил кунед, ки ҳеҷ як ҳуҷҷат гум намешавад. Пайгирии мунтазам имкон медиҳад, ки тамоюли истифодаи хизматрасониҳоро таҳлил кунед. Агар як моҳ масрафи об ё барқ якбора зиёд шавад, ин метавонад нишонаи вайроншавии ягон таҷҳизот ё қубур бошад. Бо доштани бойгонии сабтҳо, шумо метавонед ба иҷорагир исбот кунед, ки масраф воқеан афзоиш ёфтааст. Гарчанде ки системаҳои рақамӣ кори шуморо осон мекунанд, доштани нусхаи коғазии расидҳои бонкӣ ҳамеша муфид аст.

Ҳангоми пайдо шудани ихтилоф дар рақамҳои асбобҳои ченкунӣ чӣ кор кунем?

Агар иҷорагир бо рақамҳои пешниҳодшуда розӣ набошад, ба аксҳои дар рӯзи аввал гирифташуда ё сабтҳои моҳҳои гузашта муроҷиат кунед. Муқоисаи аксҳо бо вазъияти кунунӣ роҳи беҳтарини ҳалли нофаҳмиҳо мебошад.

Ихтилофҳо одатан ҳангоми хатогӣ дар навиштани рақамҳо ё нодуруст фаҳмидани нишондиҳандаҳо ба миён меоянд. Маҳз дар чунин ҳолатҳо, аксҳои сифатан баланд бо нишон додани сана ва вақт наҷотбахш мешаванд. Агар гумон кунед, ки худи ҳисобкунак корношоям шудааст ё дуруст ҳисоб намекунад, шумо бояд фавран ба ширкати таъминкунандаи хизматрасониҳои коммуналӣ муроҷиат намоед. То замони ташхиси расмии дастгоҳ, масраф метавонад аз рӯи меъёрҳои миёна ҳисоб карда шавад. Ҳангоми ҳалли масъалаҳои нигоҳдории манзил, ба муқаррароти Кодекси манзили Ҷумҳурии Тоҷикистон, боби 16 такя намудан манфиатбахш аст. Инчунин қайд кардан зарур аст, ки тамоми ҳисоббаробаркуниҳои молиявӣ байни иҷорадеҳ ва иҷорагир бояд бо пули миллӣ амалӣ гарданд, зеро мутобиқи қоидаҳо Сомонӣ воҳиди пули Ҷумҳурии Тоҷикистон (Бонки миллӣ) мебошад. Ҳангоми санҷиши ҳисобкунак, намояндаи ширкати коммуналӣ бояд санади расмӣ тартиб диҳад. Нусхаи ин санадро ҳатман дар парвандаи иҷоравии худ нигоҳ доред. Ҳисоббаробаркунӣ дар асоси нишондиҳандаҳои воқеӣ одилонатарин усул ҳам барои шумо ва ҳам барои иҷорагир маҳсуб меёбад. Аз ин лиҳоз, ҳамеша ба тартиботи дақиқ ва шаффоф такя намоед.

Қадами навбатии шумо кадом аст?

Ҳоло шумо метавонед масрафи моҳонаи иҷорагирро бо ёрии калкулятори махсус, ки дар зери матни ин мақола ҷойгир шудааст, зуд ва дақиқ ҳисоб намоед. Рақамҳои пештара ва навро ворид карда, натиҷаро ба даст оред.

Барои оғози кор, рақамҳои ҷории ҳисобкунаки хонаи иҷоравии худро гирифта, онҳоро қайд кунед. Сипас, бо иҷорагир дар тамос шуда, миқдори масрафро пешниҳод намоед ва маблағи ниҳоии пардохтро талаб кунед. Барои танзими беҳтари ҳуҷҷатгузорӣ, шумо метавонед нишондиҳандаҳои навро дар IziRento сабт карда, онҳоро барои моҳи оянда омода нигоҳ доред. Ҳамчунин, донистани қоидаҳои бозпас гардонидани маблағҳои иловагӣ муҳим аст, ки дар маводи Гаравпулии иҷораи манзил: чӣ гуна сабт карда, нигоҳ дошта ва баргардонида шавад шарҳ дода шудааст. Дар хотир доред, ки иртиботи хуб бо иҷорагир раванди пардохтҳоро осон мекунад. Ҳамеша равандро оддӣ ва фаҳмо нигоҳ доред, то ки идоракунии амволи шумо бе мушкилот ҷараён гирад. Акнун шумо пурра омодаед, ки масрафи навбатиро дуруст ҳисоб кунед.

Агар оид ба сабти ҳисобкунакҳо ва ё кори барнома савол дошта бошед, ба мо тавассути саҳифаи тамос муроҷиат намоед.