Чӣ тавр шартномаи иҷораи манзилро дар Душанбе баста шавад: чеклисти иҷорадеҳ

Шартномаи иҷораи манзили истиқоматӣ дар Тоҷикистон ҳатман хаттӣ баста мешавад. Тибқи шарҳи Asia-Plus (18.01.2025) дар асоси Кодекси манзили ҶТ, агар далели хаттӣ набошад, шартнома «набуда» ҳисоб мешавад. Пеш аз он ки калидҳо аз дасти шумо дар Душанбе бароянд, ин чеклисти иҷорадеҳро иҷро кунед: ҳуҷҷатҳои тарафҳо, бандҳои ҳатмӣ бо сомонӣ, гарав, коммуналӣ, рӯйхати ашё ва ду нусхаи имзошуда.

Эзоҳ: IziRento барнома барои кори амалиётӣ аст, машварати ҳуқуқӣ нест. Қоидаҳои маҳаллии иҷора фарқ мекунанд; қарорҳои ҳатмиро аз мутахассиси соҳибихтисос аниқ кунед.

Чаро шартномаи хаттӣ пеш аз калидҳо ҳатмист?

Розӣ шудан бо дастфишор ё дар WhatsApp ҳанӯз далели хаттӣ нест. Роҳнамои BHR/ICNL низ шакли хаттиро ҳатмӣ меномад: бе он шартнома беэътибор дониста мешавад. Агар муҳлат дар матн навишта нашавад, тибқи Asia-Plus шартнома бемуҳлат дониста мешавад — инро ҳам пеш аз калидҳо пӯшед.

Кунед: пеш аз додани калидҳо як маҷмӯаи имзошуда дошта бошед. Накунед: калидҳоро диҳед ва «баъдтар менависем» гӯед — баъд баҳси зарар ва қарз аз «гуфта будем» ҳал намешавад.

Пеш аз имзо кадом ҳуҷҷатҳоро санҷед?

Аввал мутмаин шавед, ки кӣ ҳуқуқи додани ин манзилро ба иҷора дорад. Asia-Plus пеш аз бастани шартнома шиносномаи аслии иҷорадеҳ ва ҳуҷҷатҳои ҳуқуқмуайянкунандаи моликиятро талаб мекунад. Агар намоянда имзо кунад — ваколатномаи нотариалӣ. Агар моликони ҳиссавӣ бошанд — розигии хаттии дигарон. Қарзи коммуналии иҷорагирони қаблиро низ пеш аз имзо санҷед.

Шиносномаи иҷорагирро дар вохӯрӣ муқоиса кунед: имзокунанда ва истиқоматкунанда бояд як шахс бошанд. Нусхаи ҳуҷҷати моликият ё ваколатномаро пеш аз имзо ба парванда гузоред; танҳо ба сухани «ман молик ҳастам» такя накунед.

Кадом бандҳои ҷой ва пулро дар як матн пур кунед?

Дар як матн нависед: суроғаи пурраи манзил дар Душанбе, масоҳат, рақами кадастрӣ агар бошад; муҳлати иҷора бо санаҳо; иҷорапулӣ бо сомонӣ, тарз ва санаи пардохт; ҳуқуқу уҳдадориҳо. Моддаи 7 Қонун дар бораи иҷора шартномаро ҳуҷҷати асосӣ меномад: таркиби молу мулк, иҷорапулӣ, мӯҳлат, таъмир, супоридан ва баргардонидан. Матни қонун дар mmk.tj низ ҳаст. Дар намунаҳои маҳаллӣ маблағро бо сомонӣ менависанд.

Кунед: ҳар банди баҳсӣро дар матн пӯшед. Накунед: «маблағро баъдтар дар чат мувофиқа мекунем» — банд холӣ мемонад.

Гарав ва коммуналӣро чӣ тавр дар ҳамон матн муайян кунед?

«Гарав як моҳ» дар телефон ҳанӯз қоида нест. Дар шартнома маблағи гаравро бо сомонӣ, тартиби нигоҳдорӣ ва шартҳои баргардонидан ё нигоҳ доштанро нависед. Asia-Plus гаравро ҳамчун таъмини иҷро дар байни бандҳои муҳим номбар мекунад. Чеклисти oila.tj низ маблағи гарав ва тартиби кӯчиданро дар рӯйхати бандҳо мегузорад. Рақамеро нависед, ки ҳар ду тараф розӣ шудаанд — бе рақами аниқ гарав қоида намешавад.

Як ҷумлаи равшан нависед: барқ, об ва дигар хизматрасониро кӣ мепардозад. Тибқи Asia-Plus, агар дигар нанависанд, коммуналӣ аз ҷониби иҷорагир аст; нигоҳдорӣ ва таъмир низ аз рӯи асл ба иҷорагир аст, агар матн дигар нагӯяд. Сохтори бандҳои намунаи agentstva.tj пеш аз супоридан иҷорадеҳ коммуналиро то санаи муайян мепардозад, баъд — иҷорагир; аз намуна танҳо сохтори бандро гиред. Нишондиҳандаҳои ҳисобкунакро дар рӯзи супоридан сурат гиред ва сабт кунед.

Кунед: гарав ва коммуналиро дар ҳамон матни шартнома пӯшед. Накунед: гаравро бе ишора дар шартнома гирифтан ё «коммуналӣ ҳамчун одат» гузоштан.

Рӯйхати ашё ва санади қабул-супориданро чӣ тавр омода кунед?

Бе рӯйхат зарари мебел ё техник баҳси «гуфта будем» мемонад. Рӯйхати амволро ҳамчун замима омода кунед: номгӯ ва ҳолат. Asia-Plus рӯйхатро дар байни бандҳои муҳим мегузорад. BHR/ICNL ҳангоми супоридан имзои санади қабул ва супориданро зикр мекунад. Намунаи agentstva.tj ҷиҳозро бо санади алоҳида мебандад — ҳамин сохторро гиред.

Пеш аз ворид шудан рӯйхат ва сурат гиред; нишондиҳандаҳои ҳисобкунаки барқ ва обро низ сурат кунед — oila.tj ҳаминро зикр мекунад. Санади қабул ва супориданро барои рӯзи додани калид омода нигоҳ доред. Замимаро ҳамроҳи шартнома имзо кунед; ҳолати аввалро танҳо дар хотир нагузоред.

Ду нусхаро имзо кунед — баъд калидҳо

Ду нусхаро имзо кунед — иҷорадеҳ ва иҷорагир. Якеро ба иҷорагир диҳед; нусхаи худро нигоҳ доред. Танҳо баъд калидҳоро диҳед. Агар танҳо сурати телефон бошад ва асл гум шавад, далел заиф мешавад. Ҳангоми пардохт забонхат ё расид гиред — oila.tj ҳаминро зикр мекунад.

Барномаи IziRento метавонад PDF-и шартнома, рӯйхат ва суратҳои ҳисобкунакро нигоҳ дорад. Ин нигоҳдории файл аст: IziRento шартномаро ба қайд намегирад ва ба нотариус намефиристад.

Ҳар ду нусха имзо шудааст, нусхаи шумо дар даст аст — ҳоло калидҳо. Агар муҳлат зиёда аз дувоздаҳ моҳ бошад, қайди давлатӣ қадами алоҳидаи баъдӣ аст, на қисми ин рӯз.