Хабарномаи хаттӣ барои қатъи иҷораи манзил: парвандаи иҷорадеҳ

Шартномаи иҷораи хусусии манзил метавонад аллакай дар ҷузвдон бошад. Муҳлати он ҳамон муҳлатест, ки тарафҳо дар ҳамин шартнома навиштаанд. Вақте хоҳиши қатъ кардан ё тамдид накардан пайдо мешавад, парванда хабарномаи хаттиро мегирад: нусхаи варақ, санаи расонидан ва номи гиранда.

Гуфтугӯи шифоҳӣ нусха, санаи расонидан ва номи гирандаро дар парванда намегузорад.

Дар ин парванда шартномаи иҷора, гарав, санади қабул-супориш, нишондоди ҳисобкунак, забонхати моҳонаи иҷорапулӣ, розигии зеркироя ва ҷадвали коммуналӣ ҷамъ намешавад.

Эзоҳ: IziRento барнома барои кори амалиётӣ аст, машварати ҳуқуқӣ нест. Қоидаҳои маҳаллии иҷора фарқ мекунанд; қарорҳои ҳатмиро аз мутахассиси соҳибихтисос аниқ кунед.

Хабарномаи хаттӣ ва нусхаи расонидашуда

Бе нусха огоҳӣ дар ҷузвдон намемонад. Моддаи 126 ва моддаи 129 огоҳ карданро мегӯянд ва бланки тайёр чоп намекунанд. Дар паҳлӯи шартномаи мавҷуда хабарномаи хаттӣ мемонад: хоҳиши қатъ ё тамдид накардан, санаи расонидан ва номи гиранда.

Кодекси манзили Ҷумҳурии Тоҷикистон, №1852, 18 марти соли 2022, аз 1 сентябри соли 2022 тибқи моддаи 141 мавриди амал аст. Боби 16 иҷораи манзили истиқоматиро дар бар мегирад, моддаҳои 115–130. Кодекси манзил дар боби 16 бланки хабарнома надорад.

Моддаи 761 қисми 2 муносибатҳоро аз рӯи шартномаи иҷораи манзили истиқоматӣ ба Кодекси манзил мебарад. Кодекси гражданӣ аз 24 декабри соли 2022, №1918, аз 1 июли соли 2023 мавриди амал аст. Моддаи 698 дар ҳамин кодекс пули кироро мегӯяд, на иҷораи манзилро.

Моддаи 116 муҳлатро ҳамон муҳлате мегӯяд, ки тарафҳо муайян кардаанд, ва ҷумлаи бемуҳлатро надорад.

Моддаи 174 қисми 4 мубодилаи мактуб ва ҳуҷҷатҳои дигареро, ки шахс ва иродаро муайян мекунанд, ба шакли хаттӣ баробар мекунад, агар қонун ё созишномаи тарафҳо тартиби дигар нагӯяд, ва расиди расонидан, мӯҳр, нотариус ё бланки почтаро ном намебарад.

Шартномаи хаттӣ ва қайди он ҷои дигар дорад. Моддаи 117 шакли хаттиро мегӯяд, ва ин варақ на шартномаро ва на қайди онро аз нав наменависад. Чеклисти шартномаи иҷора ҳамон шартномаро ҷамъ мекунад. Гарав ва баргардонидани он дар сабти гарав мемонад. Санади қабул-супориш ҳолати манзилро дар рӯзи калид менависад ва хоҳиши қатъро намегирад.

Нишондоди ҳисобкунаки об ва барқ ба ин хабарнома дохил намешавад. Забонхат ё квитансияи моҳонаи иҷорапулӣ исботи пардохт аст, на огоҳӣ дар бораи анҷом. Розигии иҷорадеҳ ба зеркироя дар варақаи розигӣ мемонад. Ҷадвали коммуналӣ ва квитансияи хизматрасонӣ ба ин хабарнома дохил намешаванд.

Иқтибосҳое, ки ба сутуни варақ намеоянд

Пеш аз навиштани ном, суроға ва санаи варақ ду ҷумлаи кодекс ҳамчун иқтибос мемонанд. Дар моддаи 126 қисми 2 иҷорадеҳ «на дертар аз як моҳ то тамом шудани муҳлати шартномаи иҷораи манзили истиқоматӣ» ба иҷорагир пешниҳоди бастани шартнома бо ҳамон ё дигар шартҳо медиҳад ё ӯро дар хусуси тамдид накардан огоҳ месозад. Қисми 1-и ҳамин модда ба иҷорагир пас аз гузаштани муҳлат ҳуқуқи афзалиятнок барои ба муҳлати нав бастани шартнома медиҳад. Агар иҷорадеҳ уҳдадории қисми 2-ро иҷро накунад ва иҷорагир тамдидро рад накунад, шартнома бо ҳамон шартҳо ва ба ҳамон муҳлат тамдидёфта ҳисобида мешавад. Дар модда шумораи рӯз нест.

Моддаи 129 қисми 1, дар ҳамин кодекс, ба тараф ҳуқуқ медиҳад, ки тарафи дигарро «на дертар аз як моҳ то ба охир расидани муҳлати шартнома» огоҳ карда, шартномаро бекор намояд. Калимаи «хаттӣ» дар ҳамин қисм нест. Парванда ба ҳар ҳол варақаи хаттӣ ва нусхаи онро нигоҳ медорад, зеро бе нусха ва бе қайди расонидан огоҳӣ дар ҷузвдон нест. Шарҳи Asia-Plus аз 18 январи соли 2025 мӯҳлатро аз матбуот мегирад. Дар моддаҳои 116, 126 ва 129 ин мӯҳлат нест, ва шарҳ ҷазои иҷорапулиро муқаррар намекунад.

Моддаи 518 қисми 1 созишномаи тағйир додан ё бекор карданро, агар қонунгузорӣ, шартнома ё одатҳои муомилоти корӣ тартиби дигар нагӯяд, ба ҳамон шакли худи шартнома мебарад. Шартномаи иҷораи манзил хаттӣ аст, бинобар ин созишномаи тарафайн варақаи алоҳида аз огоҳии яктарафаи моддаҳои 126 ва 129 аст. Қисми 2-и ҳамин модда ибораи «дар муддати сӣ рӯз»-ро танҳо барои арзи судӣ мегӯяд: баъди раддияи тарафи дигар, ё агар ҷавоб дар мӯҳлати пешниҳод, қонун ё шартнома наояд ва мӯҳлати дигар набошад. Моддаи 518 ин мӯҳлати огоҳии моддаи 126 ва моддаи 129 нест.

Моддаи 486 нархро дар шартнома мегӯяд ва ибораи «на дертар аз як моҳ пешакӣ»-ро надорад. Агар муҳлати иҷораи молу мулк дар шартнома набошад, моддаи 676 қисми 2 огоҳии як моҳ ва барои молу мулки ғайриманқул се моҳро мегӯяд. Барои манзили истиқоматӣ ин муҳлатҳо ба варақ намеоянд, зеро моддаи 761 қисми 2 муносибатро ба Кодекси манзил мебарад.

Моддаи 130 холӣ кардани манзилро пас аз анҷоми шартнома мегӯяд. Ин хабарномаи пеш аз анҷом нест ва санади қабул-супориш ҳам нест. Дар модда рақами маблағ нест. Моддаи 74 ва тартиби кирояи иҷтимоӣ ба ин варақа дохил намешаванд. Қисмҳои 2 ва 3-и моддаи 129 асосҳои судианд. Онҳо ба варақаи огоҳӣ гузошта намешаванд.

Моддаҳои 126 ва 129 почта, мӯҳр ва нотариусро талаб намекунанд. Моддаи 125 андозаи пардохтро дар шартнома мегузорад; дар хабарнома маблағ, тариф ва ҷарима навишта намешавад. Қонуни 16 феврали соли 2026, №2235, моддаҳои 126 ва 129-ро иваз намекунад. Пардохти ғайринақдии моддаи 120 ҳам ин хабарнома нест.

Варақ: тарафҳо, суроға, сана ва хоҳиш

Варақ ду қисм дорад. Дар хабарнома номи тарафҳо, суроғаи манзил аз шартнома, санаи худи варақ ва ҷумлаи хоҳиш мемонад: қатъ ё тамдид накардан. Дар қайди расонидан нусха, санаи дода шудан ва номи гиранда мемонад. Агар варақ рӯ ба рӯ дода шавад, дар нусха сатри гирифтан ҳам мемонад. Кодекс барои ин сатрҳо бланк надорад. Бе онҳо огоҳӣ дар парванда дида намешавад.

Ҷадвал сутуни рӯзшуморӣ надорад ва сутуни маблағ надорад. Санаи варақ санаи навишташудаи ҳамин коғаз аст. Санаи расонидан рӯзест, ки нусха дода шуд. Ҳеҷ кадоме аз ин ду сана ибораи «на дертар аз як моҳ»-ро ба тақвими ин иҷорагир табдил намедиҳад.

Пас аз пур кардан нусхаро нигоҳ доред

Варақро аз шартномаи худи тарафҳо пур мекунанд ва нусхаро дар парванда мемонанд.

Нусха дар паҳлӯи шартномаи иҷораи хусусӣ меистад: тарафҳо, суроға, санаи варақ, хоҳиши қатъ ё тамдид накардан, санаи расонидан ва номи гиранда. Ибораҳои «на дертар аз як моҳ»-ро ба рӯз, ба «30» ва ба санаи тақвими ин иҷорагир табдил надиҳед, ва «дар муддати сӣ рӯз»-ро мӯҳлати хабарнома накунед. Шартнома, гарав, санади қабул, ҳисобкунак, забонхати иҷорапулӣ, зеркироя, коммуналӣ, кирояи иҷтимоӣ ва рӯйхати судӣ варақҳои дигар мемонанд.

Нусха дар ҳисоби IziRento мемонад. Барнома хабарномаро намефиристад.