Ижара коммуналдык төлөмдөр: ким төлөйт жана кайсы кагаз үй ээсинин файлында калат

Ижара учурунда коммуналдык төлөмдү ким төлөөрү келишимдеги бир сүйлөм менен бүтпөйт. Ар бир кызматка өз сап керек: ким төлөйт, эсеп кимдин атында, ошол айдын эсеби же квитанциясынын көчүрмөсү папкада калат. Турак жай кодексинин 72-беренеси электрди, жылуулукту, сууну, газды, байланышты, таштандыны, канализацияны жана үй ичиндеги тармакты өз тизмесине салат. 73-берене эсептөөнүн негизин берет, сом жазбайт. Киргенге чейинки калдык жаңы айдан бөлүнөт.

Чатта ижарачы коммуналдыкты өзү төлөйт деп жазылган. Үй ээсинин папкасында азыр келишим гана турат: кызмат сайын сап жок, ижара айларынын эсебинин көчүрмөсү да жок. Бул файлда ким кайсы турак жай кызматын төлөөрү, эсеп кимдин атында экени жана кайсы кагаз үй ээсинде калары жазылат.

Бул файл келишимдеги бир сап эмес: ал сап ижара келишимин түзүү файлында калат. Ачкыч күнүндөгү эсептегич көрсөткүчү өткөрүү файлында калат. Айлык ижара акысынын квитанциясы өз квитанциясында калат.

Эскертүү: IziRento — операциялык иш үчүн программа, юридикалык кеңеш эмес. Жергиликтүү ижара эрежелери ар түрдүү; милдеттүү чечимдерди квалификациялуу адистен тактаңыз.

Чаттагы сүйлөм папкада сап калтырбайт

«Коммуналдыкты өзүң төлө» деген сүйлөмдө төлөөчү, эсептин ээси жана кагаз жок. Ижара айлары үчүн ар бир кызматка өз сап жазылат. Кыргыз Республикасынын Турак жай кодекси, 2013-жылдын 9-июлундагы № 117, 51-берененин 2-бөлүгүнүн 4-пунктунда ижарачы турак жай акысы менен коммуналдык төлөмдү өз убагында төлөйт. Ошол пункт электрди, сууну, жылуулукту, таштандыны, интернетти жана үй тейлөөнү өз саптарына бөлбөйт.

53-берененин 6-пункту суу, газ, электр, жылуулук жана башка товар менен кызматты турак жай акысынан тышкары, бекитилген тариф боюнча, берилген эсептер боюнча төлөтөт. Бул пунктта сом суммасы жок, төлөө күнү да жок. 7-пункт төлөмдү өз убагында төлөөнү кайталайт, кызматты бөлбөйт. 1–4-бөлүктөр башка акы: мамлекеттик жана муниципалдык фонддо турак жайды пайдалануу акысынын өлчөмүн Өкмөт же жергиликтүү өкүлчүлүктүү орган белгилейт, текстте сом жок. Жеке батирдин айлык ижара акысы бул бөлүктөрдө эмес.

72–74-беренелерде сом, күн жана пайыз жок

Сапты толтуруудан мурун кодексте жок санды киргизбеңиз. 72-берене тизмени, 73-берене эсептөө негизин, 74-берене милдеттин башталышын жазат.

74-берененин 2-бөлүгү милдетти менчик ээси же пайдалануучу үчүн берүү боюнча жарандык-укуктук келишим түзүлгөн учурдан чыгарат. Пайдалануучу — жайды колдонгон тарап. Мурда түзүлгөн келишим болсо, милдет берүү башталган учурдан келип чыгат. Менчик катталган күн жана ижарага кол коюлган күн ошол бөлүктө аталбайт. Коммуналдык кызматтар боюнча гайд беренени башкача кыскартат; ал кыскартуу 2-бөлүктө жок.

74-берененин 1-бөлүгү акыны толук жана өз убагында төлөөнү сурайт, календардык күн бербейт. Кечигүү алты айдан ашык болсо, берүүчү уюм карызды өндүрүү үчүн сотко кайрыла алат. Ошол алты ай төлөө мөөнөтү эмес. 3-бөлүк мамлекеттик же муниципалдык фонддун ижарачысына гана тиешелүү: ошол фонддо менчик ээси же ыйгарым укуктуу орган келишимди бир тараптуу бузуп, карызды сот аркылуу өндүрө алат.

Кызмат, негиз, төлөөчү, эсеп жана кагаз

72-берене эки тизме берет. Товарлар: электр энергиясы; жылуулук энергиясы, анын ичинде ысык суу жана жылытуу; ичүүчү суу; жаратылыш газы; байланыш — телефон, интернет, телевидение. Коммуналдык кызматтар: катуу калдыктарды чыгаруу; канализация; көп батирлүү үйдүн ички тармактары жана инженердик жабдуулар, анын ичинде лифт. Ар бири өз сабына жазылат.

73-берене эсептөөнүн негизин коёт. Эсептегич менен электр, жылуулук, газ, ичүүчү суу жана канализация жазылат. Эсептегич жок жерде гана бекитилген ченем колдонулат. Эсептегич бар жерде ченем менен көлөм аныктоого жол берилбейт: бул 2-бөлүк.

Аянт менен жылытуу, үй ичиндеги тармак жана лифт эсептелет. Жашагандардын саны менен таштанды, канализация жана ысык суу эсептелет. Эгер берене бир кызматка эки негиз берсе, сапта экөө тең турат. Тарифти ыйгарым укуктуу орган бекитет, бул 3-бөлүк; беренеде сом жок. Бул редакция 2024-жылдын 29-июлундагы № 152 мыйзам менен кирген.

Абоненттик код — берүүчүдөгү эсептин номери. Көбүнчө ал үй ээсинин атында калат; сапка абоненттин аты жазылат. Ким төлөөрүн кодекс атабайт: аны өз келишимиңизден жазыңыз. 2026-жылдын 3-августундагы economist.kg барагы Бишкектеплосеть, Тазалык жана Бишкекводоканал эсептерин, интернетти жана ТСЖ тейлөөсүн ким төлөөрүн өзүнчө жазууну сунуштайт. Булар тариф эмес, эсеп кимде экенин көрсөтөт.

50-берененин 2-бөлүгүнүн 5-пункту ижара берүүчү, башкача айтканда үй ээси, жалпы мүлктү тейлөөгө жана оңдоого катышат деп жазат. 6-пункт капиталдык оңдоо жөнүндө. Оңдоонун тартиби бул сапта жок. Үй тейлөө эсептегичтен бөлөк сапта турат. 2013-жылдын 9-июлундагы № 122 мыйзамдын 22-беренеси менчик ээси, ТСЖга мүчө болсо да болбосо да, жалпы мүлктү кармоого үлүшү менен катышат деп жазат. Өлчөмдү устав белгилейт, сом жок; төгүм ай сайын, уставдагы тартип менен.

2026-жылдын 1-январынан тартып, 22-берененин 3-бөлүгүнүн 1-пункту боюнча, ТСЖ накталай эмес эсептешпесе, менчик ээси милдеттүү төгүмдү төлөбөй коё алат. Бул ижарачынын төлөө күнү эмес. 22-1-берене, 2023-жылдын 15-августундагы № 182 редакциясы: менчик ээси жалпы мүлк милдетин үч айдан ашык аткарбаса, жашап жаткандар же жайды ижарага алгандар ошол милдетти аткарат, чыгым ижара акысынан кармалат. Төлөө күнү бул беренеде жок.

2026-жылдын 13-мартындагы flat.kg үлгүсү коммуналдык кызматты бир сап менен жабат: ижарачы же үй ээси. Ошол эле бет интернет, суу жана жарык ким төлөөрү келишимде болушу керек деп жазат. Бир сап келишимде калат. Таблица ар бир кызматты өз сабына салат. Кыргызча келишим гайды ким төлөөрүн кошумча шарт катары жазат: электр, суу, газ, жылытуу, интернет, ТСЖ. Таблица ошол тизмени сап-сапка жазат.

Ижара айын өз сабына байлоо

Ижара башталгандан кийин ар айдын эсеби өз сабына тиркелет. Киргенге чейинки калдык кийинки айдын эсебине кошулбайт.