Ижара келишимин токтотуу жөнүндө жазуу жүзүндөгү билдирүү: үй ээсинин файлы

Жеке батирдин ижарасы бүтөөрүндө үй ээси мурда кол коюлган келишимдин жанына эки барак коёт. Биринчиси токтотуу жөнүндө жазуу жүзүндөгү билдирүү: тараптар, батирдин дареги, келишимдин датасы же номери, билдирүүнүн күнү, негиз, токтотууну каалаган күн жана батирди кайтаруу талабы. Экинчиси ошол билдирүү жеткенинин далили: качан келди, ким алды, кандай ыкма жана кандай из калды. Бул жаңы келишим эмес.

Келишим папкада мурунтан жатышы мүмкүн. Аягы азырынча ооздо гана. «Айдын аягында көч» деген сөз келишимдин датасына же номерине байланбаса, дареги, негизи жана токтотууну каалаган күнү жок болсо, бул эки барактын ордуна өтпөйт. Чатта калган ошол эле сап да билдирүү болуп калбайт.

Бул барак кошумча ижарага жазуу жүзүндөгү макулдук эмес, батирди өткөрүп берүүнүн актысы эмес жана коммуналдык төлөмдөрдүн тизмеси эмес. Айлык ижара акысынын квитанциясы төлөнгөн айдын изин сактайт. Келишимди түзүүнүн чеклисти келишимдин өз барактарында калат.

Эскертүү: IziRento — операциялык иш үчүн программа, юридикалык кеңеш эмес. Жергиликтүү ижара эрежелери ар түрдүү; милдеттүү чечимдерди квалификациялуу адистен тактаңыз.

Жазуу жүзүндөгү билдирүү келишимдин жанында

Жарандык кодекстин 1-бөлүгү 2026-жылдын 28-июлундагы редакцияда, жаңыланган күнү 2026-жылдын 25-августу. 411-берененин 3-пункту бир тараптуу баш тартууну мыйзам же тараптардын макулдашуусу жол бергенде ачат: келишим ошого жараша бузулган же өзгөртүлгөн болуп эсептелет. Бул барак ошол учур үчүн. Эки тарап тең токтотууга кол койсо, 411-берененин 1-пункту боюнча өзүнчө макулдашуу чыгат. Ал макулдашуу билдирүүнүн ордуна жатпайт.

Ошол эле 1-бөлүктүн 395-берене 2-пункту жазуу жүзүндөгү форманы бир кагазга гана байлабайт. Кат, телеграмма, факс, электрондук же башка байланыш да жазуу болушу мүмкүн, эгер документ ошол тараптан чыкканы ишенимдүү көрүнсө. Электрондук каттын баары жараксыз эмес.

Депозитти кайтаруу, эсептегичтин көрсөткүчү жана үч жылдык мамлекеттик каттоо бул билдирүүнүн саптары эмес. Ар бири өз барагында калат.

Кайсы сүйлөм мөөнөт берет

Биринчи сүйлөм келишимде мөөнөт жазылбаган учурга гана тиешелүү. Экинчисинде күндүн саны жок. Экөө тең кыргызча бетте турат. 2-бөлүк — 1998-жылдын 5-январындагы № 1. Орусча беттеги редакция — 2026-жылдын 28-июлу, жаңыланган күнү 2026-жылдын 25-августу.

Бул сүйлөм келишимде мөөнөт көрсөтүлбөгөн жерде гана иштейт. «Бир ай» жана кыймылсыз мүлккө «үч ай» ошол сүйлөмдүн сөздөрү, күндүн саны эмес. Мөөнөтү жазылган келишимге бул эскертүү колдонулбайт. Келишим өз эскертүү мөөнөтүн койгон болсо, билдирүүгө ошол сап түшөт. zakon.kg гидинин кыска жообу үч айды жалпы мөөнөт кылат. Кодекстин сүйлөмү муну мөөнөтү жазылбаган келишимге гана колдонот.

Ижара берүүчү — кодекстеги үй ээси. Күндүн саны бул сүйлөмдө жок. «Жөнөткөндөн кийин» почтанын түрүн атабайт.

Турак жай кодекси, № 117, бет 2026-жылдын 10-апрели, редакция 2025-жылдын 6-августу, жаңыланган күнү 2026-жылдын 20-апрели. 51-берененин 6-пункту 6-бөлүмдө, мамлекеттик жана муниципалдык турак жай фондунда. Үй ээсинин жазуу жүзүндөгү бошотуу билдирүүсүнөн тартып эки жуманын ичинде келишим узартылбаса, бул ошол фонддун шарты. «Эки жума» жеке батирдин бул барагына өтпөйт.

413-берененин 2-пунктундагы «тридцатидневный срок» — отуз күндүк пауза: сунушта, мыйзамда жана келишимде мөөнөт жок кезде, сотко чейин, көчүүнүн мөөнөтү эмес. 560-берененин 1-пунктундагы «один год» бул эскертүү эмес, ижарачынын соттогу артыкчылыгы. 2026-жылдын 15-мартындагы flat.kg «минимум 30 дней» деп жазат. Мамлекеттик мүлк жөнүндө жободо бузуу 30 күндө жоюлбаса, келишим жазуу эскертүүдөн кийин бузулушу мүмкүн. Жер менен мамлекеттик жайдын 15 күндүк эскертүүсү да жеке баракка жазылбайт.

Негиз үчөөнүн бири болот: мөөнөт жазылбаса 547-берененин 2-пункту, келишимдин өз бир тараптуу баш тартуу сабы, же 552 жана 558-беренелердин жазуу эскертүүсү. 552-берененин 2-пунктунда ижарачы мүлктү келишимдин шартына же мүлктүн арналышына ылайык пайдаланбаса жана жазуу эскертүүгө карабастан улантса, үй ээси бузууну талап кыла алат. Күндүн саны жок. Бул өзүнчө кагаз эмес.

558-берененин 1-пункту соттун тизмеси, чыгаруунун кадамы эмес. Тизмеде олуттуу же кайталанган бузуу, мүлктү начарлатуу, төлөм мөөнөтүнөн кийин акынын «более двух раз подряд» төлөнбөшү жана капиталдык оңдоонун калтырылышы бар. Кыргызча текст муну «эки жолудан ашык катары» дейт. Сумма жана күндүн саны жок. 411-берененин 2-пункту башка негизге жол берет.

Мөөнөт бүткөндөн кийин ижарачы пайдаланууну улантса жана үй ээси каршы болбосо, 560-берененин 2-пункту келишимди белгисиз мөөнөткө жаңыртат, 547-берененин 3-пунктундагы өзгөчөлүктөрдөн тышкары. Андан кийин эскертүүнү 547-берененин 2-пункту берет, эгер келишим өз мөөнөтүн койбосо.

561-берененин 1-пункту кайтаруунун бир сабын билдирүүгө жазат: мүлк алган абалында, кадимки эскирүү менен, же келишимдеги абалда. Бөлмөлөрдүн абалы өткөрүп берүү актысында калат. 561-берененин 2-пункту айыпты келишимде болсо гана айтат жана пайызды басып чыгарбайт.

609-берене турак жайды акы үчүн берүүнү аныктайт. Үч ай анда жок. 2025-жылдын 26-ноябрындагы yur.kg үч айды 609-беренеге, сот негиздерин 611 жана 612-беренеге илет. 611 жана 612 акысыз пайдалануу, бул ижараны токтотуунун негизи эмес.

559-берене ижарачынын сот тизмеси. Аталыштагы «Иш берүүчү» ижарачы эмес: биринчи сап ижарачынын өтүнүчү. Бул үй ээсинин билдирүүсү эмес.

18-берененин 4-пункту мөөнөттүү пайдаланууну бир тараптуу бузууну милдеттейт: башка максат, башкалардын укугун системалуу же олуттуу бузуу, туура эмес башкаруу же начарлатуу. Күн саны, сом жана тапшыруунун формасы жок. 18-берененин 5-пунктундагы аукцион бул билдирүү эмес. 3-берененин 2-пункту чыгарууну кодекстин тартибинен тышкары ачпайт. 2026-жылдын 6-октябрындагы № 148 мыйзам жана Жарандык процесстик кодекстин 128-беренеси мамлекет менен соттун жеткирүүсү. Жеке барак алардан бланк албайт.

Билдирүүнүн талаалары жана тапшыруунун далили

Эки барак тең келишимдин жанына кирет. Билдирүү эмнени айтат, тапшыруунун далили ошол барак жеткенин көрсөтөт. Сомдун суммасы, пайыз жана өзүнчө күндүн саны жок. Паспорттун номери менен ПИН жазылбайт.

Келишимден тартып эки баракка чейин

Эки барак келишимдин жанында турганда бул иш бүтөт. Билдирүүдө тараптар, дарек, келишимге шилтеме, дата, негиз, токтотууну каалаган күн жана кайтаруу талабы бар. Тапшыруунун далилинде качан жеткени, ким алганы, кандай ыкма жана кандай из калганы бар.

547-берененин 2-пункту менен 558-берененин 2-пункту бардык ижарага бирдей мөөнөт болуп кетпейт. Биринчиси мөөнөтү жазылбаган келишимдин сүйлөмү. Экинчисинде күндүн саны жок. 51-берененин 6-пунктундагы эки жума жеке батирдин эрежеси эмес. Сом жана пайыз бул баракка кошулбайт.

Кошумча ижаранын макулдугу, өткөрүп берүү актысы жана коммуналдык төлөмдөрдүн файлы өз барактарында калат. IziRento көчүрмөнү жана тапшыруунун далили кабинетте сактайт. Билдирүүнү жөнөтпөйт, келишимдин тарабы болбойт, ижарачыны чыгарбайт жана сотко барбайт.