Kirayə gəliri bəyannaməsini ev sahibinin faylında necə saxlamaq olar

Gəlir ili bitəndən sonra mənzilin faylında boş forma deyil, həmin hal üçün təqdim edilmiş bəyannamənin surəti saxlanılır. 6 oktyabr 2026-cı il tarixli rəsmi cavab bütün ev sahibləri üçün eyni sənədi göstərmir: kirayə haqqını ödəyən fiziki şəxs vergi uçotundadırsa, vergini ödəmə mənbəyində tutur və müvafiq bəyannaməni verir; ödəyici uçotda deyilsə, kirayə verən və ya onun vergi agenti illik gəlir vergisi bəyannaməsini təqdim edir.

Bu surət notariat və ASAN sənədlərindən ayrı saxlanılır. Depozit sübutu, təhvil-təslim aktı, sayğac göstəriciləri və kommunal qəbzlər də onun tərkibinə daxil deyil. IziRento təqdim edilmiş faylı mənzilin qeydinə bağlaya bilər, lakin bəyannaməni vergi orqanına göndərmir, vergini hesablamır və heç kimi vergi uçotuna almır.

Qeyd: IziRento əməliyyat proqramıdır, hüquqi məsləhət deyil. Yerli kirayə qaydaları fərqlidir; məcburi qərarları ixtisaslı mütəxəssisdən dəqiqləşdirin.

Hansı bəyannamə surəti saxlanılır

Rəsmi cavab Vergi Məcəlləsinin 124.1-ci maddəsinə əsaslanaraq fiziki şəxsin yaşayış sahəsini başqa fiziki şəxsə kirayə verməsindən əldə olunan gəlir üçün 10 faiz dərəcəsini göstərir. Mehmanxana və mehmanxana tipli yerləşmə vasitələri bu cümlənin istisnasıdır. Cavabın əhatəsi yaşayış sahəsinin fiziki şəxslər arasında kirayəsidir; hüquqi şəxsə verilən əmlakı və sahibkarlıq istifadəsini avtomatik olaraq bu qaydaya daxil etmək olmaz.

Vergi Dövlət Xidmətinin 2026-cı il məlumat vərəqəsi 10 faiz dərəcəsinin 1 yanvar 2026-cı ildən tətbiq edildiyini və əvvəlki 14 faizdən 10 faizə endirildiyini bildirir. Bu, iki paralel cari dərəcə deyil, vərəqədə təsvir olunan dəyişiklikdir. Vərəqə həm də dəyişiklik yalnız fiziki şəxslər arasındakı kirayə münasibətlərinə aid olduqda tətbiq edilir deyir. Martın 31-i və rübdən sonrakı ayın 20-si həmin vərəqədə deyil, 6 oktyabr tarixli cavabda göstərilir.

Fayla qoyulacaq surəti müəyyən edən əsas sual kirayə haqqını ödəyən fiziki şəxsin vergi uçotunda olub-olmamasıdır. Ödəyici uçotdadırsa, vergini həmin şəxs mənbədə tutur və öz bəyannaməsini təqdim edir. Ödəyici uçotda deyilsə, kirayə verən və ya onun təyin etdiyi vergi agenti uçota alınır və illik “Gəlir vergisinin bəyannaməsi”ni verir. Beləliklə, müqavilənin tərəfləri eyni qalsa da, təqdim edilən sənədin adı və təqdim edən şəxs dəyişə bilər.

Birinci halda ödəyicinin gördüyü iş təkcə verginin tutulması ilə bitmir. Rəsmi cavab vergini gəlirin ödənildiyi rübdən sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq büdcəyə köçürməyi və eyni müddətdə “ödəmə mənbəyində vergi bəyannaməsi”ni təqdim etməyi həmin şəxsə aid edir. Buna görə ev sahibinin faylında illik blankı doldurulmuş kimi göstərmək əvəzinə, məhz bu təqdimatı təsdiqləyən surət saxlanılır.

İkinci halda rəsmi cavab illik sənədi kirayə verənə və ya onun təyin etdiyi vergi agentinə bağlayır. “Gəlir vergisinin bəyannaməsi” hesabat ilindən sonrakı ilin mart ayının 31-dən gec olmayaraq təqdim edilir və hesablanmış vergi həmin müddətdə ödənilir. Bu tarix yalnız ödəyicinin uçotda olmadığı sətir üçün göstərilib; onu bütün yaşayış kirayələrinə aid ümumi son tarix kimi oxumaq olmaz.

6 oktyabr 2026-cı il cavabındakı iki hal

Aşağıdakı sətirlər ardıcıl addımlar deyil. Mənzil üzrə yalnız ödəyicinin vəziyyətinə uyğun sətir seçilir. Hər iki sətirdə 10 faiz həmin rəsmi cavabın fiziki şəxslər arasında yaşayış sahəsinin kirayəsi üçün göstərdiyi dərəcədir. Bu dərəcədən cərimə, xidmət haqqı və ya manatla nümunə hesablanmır.

2026-cı il formasını necə tanımaq olar

Vergi Dövlət Xidmətinin bəyannamə və ərizə formaları səhifəsində iki ayrı 2026 sənədi var. “1 Gəlir vergisinin bəyannaməsi” illik forma, “18 Ödəmə mənbəyində tutulan vergi bəyannaməsi” isə mənbədə tutmanı aparan şəxsin formasıdır. Cədvəldə seçdiyiniz sətir hansı formanın təqdim edilmiş surətinin mənzilin faylında qalacağını göstərir. Sənədlərin adlarını qısaltmaq iki halı yenidən qarışdıra bilər.

İllik GV_2026.xlsx formasının “GV bəyannamə” vərəqində “Yaşayış sahələrinin fiziki şəxslərə kirayə verilməsindən gəlir” sətri və belə gəlirdən ödəmə mənbəyində vergi tutulmuş hal üçün ayrıca sətir görünür. Bu başlıqlar illik formanı tanımağa kömək edir. “sət.1225 - sət.1240” yazısı isə vergi tutulan gəlirin ayrıca hesab sətrinə aiddir; onu yaşayış sahəsi sətirinin nömrəsi kimi yazmaq olmaz.

Ödəyici uçotda olmadıqda, 6 oktyabr tarixli cavab kirayə verənin və ya vergi agentinin “Fiziki şəxsin uçotu haqqında Ərizə” və şəxsiyyəti təsdiq edən sənədin surəti ilə uçota alına bildiyini bildirir. Cavaba görə uçota alınma ödənişsizdir; xidmət ASAN mərkəzində, belə mərkəz olmayan şəhər və rayonda vergi ödəyicilərinə xidmət mərkəzində, yaxud gücləndirilmiş elektron imza ilə İnternet Vergi İdarəsində mümkündür. Bu qeyd yalnız cədvəlin ikinci sətrinə aiddir və notariat sənədləri paketini əvəz etmir.

Son günün qeyri-iş gününə düşməsi ayrıca yoxlanılır. Bəyannamə təqdim edən şəxslər haqqında rəsmi səhifə belə halda bəyannamənin ən geci növbəti iş günü təqdim edilməsini bildirir. Bu ümumi cümlə hər ev sahibini illik bəyannamə sətirinə keçirmir. Əvvəlcə ödəyicinin uçot vəziyyətinə görə cədvəldəki sətir seçilir, sonra həmin sətirin son günü üçün iş günü qeydi tətbiq olunur.

Məlumat vərəqəsində vergi artıq tutulubsa və ya ödənilibsə, həmin gəlirdən bir daha vergi tutulmadığı da göstərilir. Buna görə birinci sətirdə mənbədə tutulmanı təsdiqləyən təqdim edilmiş sənədi illik blankla əvəz etmək düzgün deyil. Eyni qaydada ikinci sətirdə yalnız endirilmiş boş Excel faylını saxlamaq kifayət etmir: faylda məhz təqdim edilmiş bəyannamənin surəti olmalıdır.

Təqdim edilmiş sənədi dəyişdirmədən aid olduğu mənzilin qeydinə bağlayın. Bəyannamənin məzmununa yeni sətir əlavə etməyə ehtiyac yoxdur. Faylda boş şablon, təqdim edilmiş illik bəyannamə və ödəmə mənbəyində vergi bəyannaməsi aydın şəkildə bir-birindən ayrılmalıdır.

Sənədin sərhədi burada bitir. Notariat müqaviləsi, depozit üzrə sübut, təhvil-təslim aktı, sayğac göstəriciləri və kommunal qəbzlər başqa əməliyyat sənədləridir. Onları bəyannamə surətinə birləşdirmək gəlir ili üzrə hansı sənədin həqiqətən təqdim edildiyini görməyi çətinləşdirir. Mənzilin faylında cədvəldə seçilən bəyannamənin təqdim edilmiş surəti qalır.