
Aylıq kirayə haqqı üçün qəbz: ev sahibi nə yazmalı və ödənişləri necə saxlamalı
30 saniyədə əsas məqam
Mülki Məcəlləyə əsasən (maddə 529.1), kirayəçi tələb etdikdə ev sahibi ödəniş qəbzi verməlidir. Düzgün tərtib edilmiş qəbzdə ödənişin məbləği, növü, ödəyənin adı, vaxtı və yeri (maddə 529.7) dəqiq göstərilməlidir. Qəbz yazarkən kirayə haqqını depozitdən ayırın və əvvəlki ayların borclarına diqqət yetirin ki, 529.5-ci maddəyə əsasən köhnə aylar silinmiş hesab edilməsin. Qəbzləri nömrələyərək arxivləşdirin.
Adi bir kağız parçasında tələsik yazılmış “pul alındı” qeydi aylar sonra hansı ay üçün, nə qədər və məhz hansı məqsədlə ödəniş edildiyi barədə ciddi mübahisələrə səbəb ola bilər. Qanunvericiliyə görə, dəqiq kirayə haqqı qəbzi nümunə ev sahibi üçün sadəcə formal bir kağız deyil, həm də gəlirin və tərəflər arasındakı öhdəliklərin dəqiq icrasının ən vacib sübutudur. Mülki Məcəllənin 529.1-ci maddəsinə əsasən, ödəyən tərəf tələb etdikdə kreditor (ev sahibi) icranı tam və ya qismən qəbul etdiyini təsdiqləyən sənəd verməyə borcludur. Bu sənəddə ödənişin məbləği, növü, ödəyənin adı, vaxt və icra məkanı mütləq göstərilməlidir. Notarius təsdiqinə və ya xüsusi möhürə ehtiyac yoxdur, lakin təqdim edilən məlumatlar hüquqi müstəvidə aydın olmalıdır.
Qeyd: IziRento əməliyyat proqramıdır, hüquqi məsləhət deyil. Yerli kirayə qaydaları fərqlidir; məcburi qərarları ixtisaslı mütəxəssisdən dəqiqləşdirin.
Quru söz əvəzinə niyə yazılı qəbz lazımdır?
Azərbaycanda mənzil kirayəsi bazarında (kirayəyə verən yəni mənzil sahibi, və kirayəçi yəni mənzili tutan şəxs arasında) şifahi razılaşmalar hələ də geniş yayılıb. Lakin şifahi təsdiqlər gələcəkdə yaranacaq hüquqi mübahisələrdə məhkəmə qarşısında heç bir sübutedici gücə malik deyil. Əgər kirayəçi aylıq ödənişi nağd şəkildə edirsə, onun əlində öhdəliyi yerinə yetirdiyini təsdiq edən yeganə alət verilmiş qəbzdir. Mülki Məcəllənin 529.1-ci maddəsi birmənalı olaraq göstərir ki, borclunun tələbi ilə ona ödəniş sənədi verilməlidir.
Bununla yanaşı, aylıq ödənişlərin edilmə vaxtı da çox vacibdir. Mülki Məcəllənin 684.1-ci maddəsinə görə, əgər kirayə müddəti bir aydan çoxdursa və tərəflər arasındakı müqavilədə başqa qayda nəzərdə tutulmayıbsa, kirayə haqqı hər ayın sonunda hissə-hissə ödənilir. Əgər siz ödənişi ayın ortasında və ya əvvəlində alırsınızsa, bu mütləq yazılı qəbzdə və müqavilədə öz əksini tapmalıdır. Əks halda rəsmi olaraq standart qayda tətbiq edilə bilər. Həmçinin, kirayəçi şəxsi səbəblərinə görə mənzildən istifadə etmədikdə belə ödənişdən azad olunmur (maddə 684.2). Belə anlarda kimin nə vaxt ödəniş etdiyini yalnız yazılı arxiv sübut edir.
Düzgün qəbz nələri ehtiva etməlidir: maddə 529.7
Qəbzin hüquqi bir sübut olması üçün onun məzmunu aydın, oxunaqlı və tam olmalıdır. Sadəcə "pul verildi" və ya "yanvar ayının pulu məndədir" kimi qeydlər gələcəkdə qarışıqlıq yaradır. Mülki Məcəllənin 529.7-ci maddəsi qəbzdə nələrin olmasını dəqiq tələb edir: borcun həcmi və növü, borclunun adı, icranın vaxtı və yeri. Ev sahibləri bu baza tələblərinə mənzilin ünvanını və ödənişin konkret hansı aya aid olduğunu da əlavə etməlidirlər.
Kirayə qəbzinin əsas sahələri
| Sahə | Nə yazılır | Niyə vacibdir |
|---|---|---|
| Sənədin nömrəsi və tarixi | Məsələn: Qəbz №11, 05 noyabr 2026 | Sənədlərin xronoloji ardıcıllığını qorumaq üçün. |
| Tərəflərin adları | Kirayəyə verən və Kirayəçi (Ad/Soyad) | Ödənişin kimdən alınıb kimə verildiyini rəsmiləşdirir. |
| Məbləğ (rəqəm və sözlə) | 800 AZN (səkkiz yüz manat) | Rəqəmlərin sonradan saxtalaşdırılmasının qarşısını alır. |
| Ödənişin təyinatı | Noyabr 2026 üçün kirayə haqqı | Məbləğin depozit və ya kommunal olmadığını sübut edir. |
| Təhvil verilmə yeri və üsulu | Bakı şəhəri, nağd ödəniş | İcranın yeri qanunvericiliyin əsas tələblərindən biridir. |
Bütün detalların yer aldığı bu sadə nümunəyə baxaq: Əgər aylıq kirayə haqqı 800 AZN-dirsə və kirayəçi noyabr ayı üçün nəzərdə tutulan bu məbləğin 500 AZN-ni nağd şəkildə, qalan 300 AZN-ni isə bank kartı ilə ödəyirsə, tərtib edilən Qəbz №11-də mütləq "Noyabr 2026-cı il üçün 800 AZN, iki hissədə (500 AZN nağd, 300 AZN kartla)" qeyd olunmalıdır. Bu yanaşma, uçotun dəqiqliyini tam təmin edir.
Nağd ödənişlər və bank köçürmələri: birbaşa sübutlar
Kirayə ödənişinin necə edilməsindən asılı olmayaraq, hər bir əməliyyatın mütləq yazılı bir izi olmalıdır. Nağd ödənişlər zamanı qəbz iki nüsxədə (və ya fotokopiya şəklində) hazırlanmalı, biri ev sahibində, digəri isə kirayəçidə qalmalıdır. Əgər ödəniş yalnız bank kartı vasitəsilə edilirsə, qəbzə heç bir ehtiyac yoxdur deyə düşünmək yanlışdır.
Bank köçürməsi özlüyündə güclü bir sübutdur, lakin köçürmə zamanı təyinat sətri boş qoyulduqda və ya sadəcə "borc" yazıldıqda bu, gələcəkdə mənzil kirayəsi ödənişi kimi qəbul edilməyə bilər. Kirayəçidən tələb edin ki, bank tətbiqi üzərindən pul göndərərkən açıqlama hissəsinə "Noyabr 2026 kirayə ödənişi" kimi dəqiq sözlər yazsın. Beləliklə, bank çıxarışı avtomatik olaraq rəsmi qəbz rolunu oynayır.
Eyni zamanda, kirayə haqqını evdəki əşyaların qorunması üçün alınan depozitdən və aylıq kommunal ödənişlərdən tamamilə ayrı tutun. Onları eyni qəbzdə qarışıq yazmaq müqavilə bitdikdən sonra mənzilin təhvili prosesində mübahisələr yaradır. Təfərrüatlar üçün kirayə depoziti şərtləri məqaləmizə nəzər sala bilərsiniz.
Sonuncu qəbz tələsi və 529.5-ci maddənin riski
Ev sahiblərinin ən çox buraxdığı hüquqi səhvlərdən biri diqqətsiz yazılmış qəbzlərdir. Təsəvvür edin ki, kirayəçi noyabr ayının ödənişini etməyib, lakin dekabr ayı gəldikdə tam ödəniş edərək sizdən həmin ay üçün qəbz istəyir. Siz vəziyyəti çox düşünmədən sadəcə dekabr üçün qəbz yazırsınız və noyabr ayındakı ödənilməmiş borcu sənəddə qeyd etmirsiniz. Bu, ciddi bir hüquqi risk yaradır.
Sonuncu qəbz əvvəlkiləri ödənmiş hesab edir
Mülki Məcəllənin 529.5-ci maddəsinə əsasən, əgər borc vaxtaşırı hissə-hissə ödənilirsə, sonuncu hissənin ödənilməsi barədə verilən sənəd əvvəlki hissələrin də ödənildiyini ehtimal etməyə tam əsas verir. Yəni dekabr ayı üçün verdiyiniz səhv qəbz, xəbərdarlıq olmadan noyabr borcunuzu avtomatik silə bilər!
Bunun qarşısını almaq üçün, əgər əvvəlki aylardan qalan qismən və ya tam borc varsa, yeni verilən qəbzin üzərində mütləq "Yalnız dekabr ayı üçündür, noyabr ayı üçün 800 AZN borc qalır" kimi dəqiq sözlər qeyd etməlisiniz. Bu kiçik cümlə sizi gələcək maliyyə itkilərindən qoruyacaqdır. Tarixi məlumatları düzgün izləmək mənzildən gələn ümumi gəlirinizi hesablayarkən də böyük kömək olacaq. Daha ətraflı məlumatı kirayə gəliri bəyannaməsi ev sahibi yazımızdan əldə edə bilərsiniz.
Ödənişin gecikdirilməsi və rəsmi qeydlərin rolu
Ödənişin nizamlı izlənməsi yalnız sadə bir mühasibatlıq deyil, həm də gələcəkdə problem yarandıqda ən güclü hüquqi silahınızdır. Əgər kirayəçi davamlı olaraq ödənişləri gecikdirirsə və siz bunu rəsmi qeydə almamısınızsa, müqaviləni vaxtından əvvəl ləğv etmək çətinləşir. Mülki Məcəllənin 685.2-ci maddəsinə görə (685.2.1 və 685.2.2), kirayəçi iki ardıcıl müddət üçün ödənişi gecikdirərsə və ya iki aylıq məbləğə çatan borc yaranarsa, ev sahibi xəbərdarlıq müddətini gözləmədən müqaviləni ləğv edə bilər.
Lakin qanunun verdiyi bu hüququ sübut etmək üçün əlinizdə tarixi göstərilmiş qəbzlər jurnalı olmalıdır. Qəbz verməmək əslində ev sahibini bu maddənin qorumasından məhrum edir. Zərurət yarandıqda aylıq kirayə haqqı dəyişdirilməsi əlavə razılaşma tərtib edilərkən də məhz bu keçmiş ödəniş intizamı əsas götürülür.
Ödəniş günündən arxivə qədər: aylıq rutin
Hər ayın sonunda kirayə sənədləşməsini qaydaya salmaq üçün mürəkkəb proqramlara ehtiyacınız yoxdur. Prosesi standartlaşdırmaq kifayətdir ki, ilin sonunda bütün ödənişləriniz aydın olsun.
Aylıq kirayə uçotu prosesi
Müqavilədəki şərtləri yoxlayın
Hər ay ödəniş tarixindən əvvəl kirayə müqaviləsində qeyd olunan məbləği və ödəniş üsulunu nəzərdən keçirin. Dəyişiklik yoxdursa, ödənişi gözləyin.
Qəbzi hazırlayın və nömrələyin
Ödəniş nağd alınacaqsa, qabaqcadan qəbzi doldurun (tarix, məbləğ, adlar, ünvan). Mütləq ardıcıl nömrələmə tətbiq edin (məsələn, Qəbz №11).
İmzalayın və nüsxələyin
Pulu qəbul etdiyiniz anda qəbzi imzalayın. Bir nüsxəsini və ya aydın fotosunu kirayəçiyə verin, əslini isə özünüzdə saxlayın.
Bank köçürmələrini arxivləşdirin
Ödəniş bank vasitəsilə edilibsə, həmin gün bank tətbiqindən əməliyyatın PDF elektron qəbzini yükləyərək rəqəmsal qovluğa əlavə edin.
Depozit və kommunalı ayırın
Aylıq cədvəlinizdə kirayə haqqını, kommunal xərcləri və depoziti ayrı sütunlarda yazın ki, yekun məbləğlər bir-birinə qarışmasın.
İlin sonuna qədər hər bir ay üçün ayrıca nömrələnmiş qəbz sətri əlinizdə olduqda əmin ola bilərsiniz ki, heç bir ödəniş itməyib. Bütün bu rutini kağız qovluqlarda aparmaq əvəzinə, işlərinizi mərkəzləşdirə bilərsiniz. IziRento hər bir əmlak üçün kirayə ödənişlərini və sənədlərini ayrı-ayrılıqda təhlükəsiz şəkildə saxlayır ki, siz diqqətinizi sadəcə idarəetməyə yönəldəsiniz.
Aylıq kirayə haqqı qəbzinin düzgün yazılma qaydaları, Mülki Məcəllənin tələbləri, zəruri məlumatlar və ödənişlərin arxivləşdirilməsi üzrə praktiki bələdçi.
Tez-tez verilən suallar
Kirayə haqqı qəbzi üçün notarius təsdiqi lazımdırmı?
Xeyr. Qanunvericiliyə görə, icranı təsdiqləyən sənəd (qəbz) sadə yazılı formada tərtib edilə bilər və tərəflərin imzası ilə hüquqi qüvvəyə minir. Əlavə möhür və ya notarius xərci tələb olunmur.
Bank köçürməsi olan halda yenidən kağız qəbz yazmalıyam?
Xeyr, bank köçürməsinin çıxarışı özü icra sənədidir. Lakin köçürmə zamanı təyinat yerinə mütləq ödənişin hansı aya və ünvana aid olduğu mütləq yazılmalıdır.
Kirayəçi borcunu tam ödəmədiyi halda ona qəbz verə bilərəmmi?
Bəli, verə bilərsiniz, lakin Mülki Məcəllənin 529.1-ci maddəsinə əsasən bu qismən icra sənədi olmalıdır. Qəbzin üzərində mütləq alınan məbləği və qalan borcu qeyd etməlisiniz.
Mənbələr
Növbəti addımlar
Oxşar məqalələr

Mənzil təhvil-təslim aktını açar dəyişməzdən əvvəl necə doldurmaq olar

Kirayə mənzilində cari və əsaslı təmir: ev sahibinin faylı

Qeydiyyatdakı yetkin ailə üzvlərinin kirayə razılığı: ev sahibinin faylı

Yaşayış kirayəsinə xitam xəbərdarlığı: ev sahibinin faylı

Ərin və ya arvadın kirayəyə vermə notariat razılığı: ev sahibinin faylı

Aylıq kirayə haqqının dəyişdirilməsi: ev sahibinin yazılı əlavə razılaşma faylı
Bu material yalnız məlumat üçündür və hüquqi məsləhət deyil.