Ijaradan oldingi notarial rozilik uchun bo‘sh varaq

Turmush o‘rtog‘ining uy-joyni ijaraga berish roziligi: uy egasining fayli

24-oktabr, 2026•7 daqiqa o‘qish•Maqola•Leonid Gorok

30 soniyada asosiy fikr

Toshkentdagi uy egasi uy-joyni ijaraga berishdan oldin turmush o‘rtog‘ining notarial tasdiqlangan rozilik nusxasini huquq qog‘ozlari yoniga qo‘yadi. Uy nikoh davomida olingan, ro‘yxat esa bir kishining nomida. Oila kodeksining 24-moddasi umumiy ko‘chmas mulkni tasarruf etish uchun notarial rozilikni so‘raydi, ijara so‘zini esa ishlatmaydi. Ijaraga berish notarial arizada yozilgan. Nusxada kim rozilik beradi, uy kimning nomida, manzil, sana va notariusning tasdiqlov yozuvi turadi. IziRento shu nusxani saqlaydi.

Turmush o‘rtog‘i uyda «roziman» degan, papkada esa notariusning tasdiqlov yozuvi tushgan nusxa yo‘q. Ijaradan oldin shu nusxa huquq qog‘ozlari yoniga qo‘yiladi: kim rozilik beradi, uy kimning nomida, manzil va sana. Oila kodeksining 24-moddasi o‘z nomiga rasmiylashtirilgan umumiy ko‘chmas mol-mulkni tasarruf etish bitimi uchun notarial tartibda tasdiqlangan rozilikni so‘raydi. Shu modda matnida ijaraga berish so‘zi yo‘q. Ijaraga berish notarial ariza gapida, sotish va garov bilan bir qatorda turadi. Yozma haq o‘zgarishi, shartnoma chek-listi va ijarachining vaqtincha ro‘yxati boshqa fayl.

Eslatma: IziRento operatsion ish uchun dastur, yuridik maslahat emas. Mahalliy ijara qoidalari farq qiladi; majburiy qarorlarni malakali mutaxassisdan aniqlang.

Og‘zaki «roziman» nusxa emas

Papkaga qo‘yiladigan qog‘oz bu tasdiqlov yozuvi tushgan nusxa. Og‘zaki yoki chatdagi «roziman»ni papkaga qo‘ymang. Notariusning tasdiqlov yozuvi tushgan nusxani qo‘ying. Bo‘sh namuna ham bu nusxa emas: unda shaxs, nom, manzil va sana to‘ldirilmagan, yozuv ham yo‘q.

Uy bir turmush o‘rtog‘ining nomida turishi mumkin. Nikoh davomida olingan bo‘lsa, ro‘yxatdagi ism mol-mulk faqat shu kishiniki degani emas. 23-modda nikoh davomida orttirilgan mol-mulkni, shuningdek nikoh qayd etilgunga qadar bo‘lajak er-xotinning umumiy mablag‘lari hisobiga olingan mol-mulkni birgalikdagi umumiy mulk deb oladi, qonun yoki nikoh shartnomasi boshqacha holni ko‘rsatmagan bo‘lsa.

Keyingi xatboshda mol-mulk er yoki xotindan birining nomiga rasmiylashtirilgan bo‘lsa ham umumiy mulk bo‘lib qoladi. Nikoh shartnomasi shu gapdagi «boshqacha hol». U rozilik nusxasining o‘rnini bosmaydi.

25-moddaning birinchi xatboshisi o‘z mulkni ajratadi. Nikohdan oldin o‘ziga tegishli bo‘lgan mulk, hamda nikoh davomida hadya, meros yoki boshqa bepul bitim bilan olingan mulk shu turmush o‘rtog‘ining o‘z mulki. 24-moddaning so‘nggi xatboshisi esa umumiy ko‘chmas mulk haqida, shuning uchun har bir uylangan uy egasi shu varaqni olib kelishi shart emas. Qiymat ancha oshsa mulk umumiy deb topilishi mumkin, degan ikkinchi xatbosh bu varaqqa kirmaydi.

Merosdan qolgan va alohida mulk bo‘lib turgan uy-joyni sotish haqidagi Adliya javobi bu ijaraga berish varag‘i emas va Oila kodeksidan olingan matn ham emas.

Uy-joy ijara shartnomasi va soliq ro‘yxati alohida chek-listda yig‘iladi. Bu rozilik o‘sha ro‘yxatning ichida emas. Kafolat puli depozit faylida turadi; depozit varag‘i nusxaning o‘rnini bosmaydi. Xonaning kirishdagi holati topshirish-qabul dalolatnomasida yoziladi. Hisoblagich ko‘rsatkichlari shu rozilik varag‘iga ko‘chmaydi.

Vaqtincha ro‘yxat ijarachining yashash yoki turgan joyi haqida. 2026-yil 5-maydagi 224-son nizomning 4-bandida ro‘yxat mulkdor va fuqaro ishtirokida o‘tadi, rozilik esa Face-ID yoki Mobile-ID orqali tasdiqlanadi. Bu turmush o‘rtog‘ining ijaraga berish varag‘i emas. O‘sha sahifadagi muddat va to‘lovlar shu nusxaga ko‘chmaydi.

Joriy va kapital ta‘mir alohida faylda qoladi. Kommunal to‘lov kimning zimmasida ekani ham shu arizada yozilmaydi. Davom etayotgan ijaradagi yangi haq yozma o‘zgarish varag‘ida yoziladi. Avtomobil roziligi namunasi bu uy-joy varag‘i emas.

Og‘zaki gap nusxa emasligini ko‘rsatuvchi ro‘yxat

24-modda va notarial ariza bir xil gap emas

24-modda va notarial ariza bir-birini almashtirmaydi. Biri tasarruf bitimi uchun notarial rozilikni so‘raydi va ijaraga berish so‘zini ishlatmaydi. Ikkinchisi ijaraga berishni nomlaydi. Adliya nusxasi va 241-hujjat shu ariza tanasini ochadi.

Modda va ariza alohida qolishi haqidagi ro‘yxat

Oila kodeksining 24-moddasi

Modda avval egalik, foydalanish va tasarruf bo‘yicha teng huquqni yozadi. Bir turmush o‘rtog‘ining tasarruf bitimi boshqasining roziligi bilan qilinayotgan deb anglatiladi.
So‘nggi xatbosh: er (xotin) o‘z nomiga rasmiylashtirgan umumiy ko‘chmas mol-mulkni tasarruf etish bo‘yicha bitim tuzishi uchun xotin (er)ning notarial tartibda tasdiqlangan roziligini olishi lozim.
Shu xatboshda ijaraga berish so‘zi yo‘q. So‘m, notarius boji, foiz va kunlar soni ham yo‘q.
Rozilik olinmagan er yoki xotin bitim amalga oshirilganini bilgan yoki bilishi lozim bo‘lgan kundan boshlab bir yil davomida sudda bitimni haqiqiy emas deb topishni so‘rashga haqli. «Bir yil» shu xatboshning o‘z so‘zi. U varaq maydoni emas.

Notarial ariza, 546-hujjat

Ariza gapida rozilik beruvchi turmush o‘rtog‘ining nomiga rasmiylashtirilgan, nikoh davomida orttirilgan uyni sotishga, garovga qo‘yishga va ijaraga berishga rozilik beradi. Uchala ish bitta gapda turadi.
Arizada «o‘zi xohlagan shartlar va narx» iborasi bor. «Narx» so‘zi yozilgan, yonida so‘m raqami yo‘q.
Sahifa izohi nikoh davomida orttirilgan mol-mulkni birgalikdagi umumiy mulk deb oladi, tasarrufda teng huquq borligini yozadi va sotish, garov hamda ijaraga berish uchun yozma rozilik talab qilinishini aytadi. Kodeks esa notarial tartibda tasdiqlangan rozilikni so‘raydi. Izohdagi «yozma» tasdiqlov yozuvini olib tashlamaydi.
Ariza oxirida notariusning tasdiqlov yozuvi turadi. Nusxa shu yozuv bilan tugaydi.
Ariza matni da‘vo qilmaslik gapini ham keltiradi va 23–24-moddalar notarius tushuntirganini yozadi. «Da‘vo qilmayman» da‘vodan voz kechish maslahati emas.
Adliya nusxasi shu matn va shu izohni beradi. 241-hujjat ariza tanasini ochadi. Bu alohida qonun emas.

Nusxada qaysi satrlar turadi

Shu satrlar namunadan olingan. 2, 4 va 26 raqamlari maydon tartibini ko‘rsatadi, modda raqami emas. So‘m ustuni, boj, foiz, kunlar soni va «bir yil» qatori yo‘q.

Rozilikni uy o‘z nomiga rasmiylashtirilgan turmush o‘rtog‘i emas, ikkinchi turmush o‘rtog‘i beradi. Pasport seriyasi, pasport berilgan hudud va sana, yashash manzili rozilik berayotgan kishiniki. Uy kimning nomida ekani va turar joy manzili alohida satrlarda yoziladi. Notarial idora xususiy yoki davlat bo‘lishi mumkin. Idora, notariusning ismi va oxiridagi tasdiqlov yozuvi ham nusxada qoladi.

Rozilik nusxasidagi maydonlar

Maydon	Nusxada yoziladi
Rozilik beruvchi	Familiya, ism, otasining ismi; pasport seriyasi, berilgan hudud va sana; manzil
Uy kimning nomida	Turmush o‘rtog‘ining familiyasi, ismi, otasining ismi: uy shu nomga rasmiylashtirilgan
Uy-joy	Turar joyning manzili
Sana	Ariza sanasi
Notarius	Notarial idora, xususiy yoki davlat, va notariusning familiyasi, ismi, otasining ismi
Oxirgi satr	Notariusning tasdiqlov yozuvi

Nusxa ijaradan oldin qog‘ozlar yonida

Nusxa uy-joy ijaraga berilishidan oldin huquq qog‘ozlari yonida yotadi. Unda kim rozilik beradi, uy kimning nomida, manzil, sana va notariusning tasdiqlov yozuvi bor. Bu yerda so‘m summasi, notarius boji, foiz va kunlar soni yo‘q. 24-modda ijara so‘zini ishlatmaydi.

Yozma haq o‘zgarishi, shartnoma chek-listi va vaqtincha ro‘yxat shu varaqning davomi emas. Depozit fayli ham bu nusxani almashtirmaydi. IziRento nusxani saqlaydi, arizani notariusga yubormaydi va shartnoma tomoni emas.

Nusxani hujjatlar yonida saqlash

IziRento shu nusxani uy hujjatlari yonida saqlaydi.

Hisobni ochish

Ijaradan oldin turmush o‘rtog‘ining notarial rozilik nusxasi huquq qog‘ozlari yonida turadi: kim, nom, manzil va sana. 24-modda ijara so‘zini ishlatmaydi.

Manbalar

Keyingi qadamlar

O‘xshash maqolalar