Ijarachi ko‘chib ketganda kvartira topshirish dalolatnomasi: faylni yopish

Ijarachi uydan chiqib ketayotganda kalitlarni stol ustida qoldirish yoki ijara shartnomasini E-ijara portalida bekor qilish masalaga to‘liq nuqta qo‘ymaydi. Mulkning haqiqiy holati, hisoblagichlardagi ko‘rsatkichlar va qaytarilgan kalitlar masalasi yuridik jihatdan ochiq qolib ketadi. Fuqarolik kodeksining 554-moddasi ijarachiga uyni dastlab qanday olingan bo‘lsa, xuddi shunday holatda, normal eskirishni inobatga olgan holda topshirish majburiyatini yuklaydi. Ushbu javobgarlikni to‘xtatish uchun ijarachi ko‘chib ketganda kvartira topshirish dalolatnomasi taraflar ishtirokida to‘ldirilishi va arxivlanishi talab qilinadi. E‘tibor bering, bu varaqda depozit ushlanmalari hisoblanmaydi.

Eslatma: IziRento operatsion ish uchun dastur, yuridik maslahat emas. Mahalliy ijara qoidalari farq qiladi; majburiy qarorlarni malakali mutaxassisdan aniqlang.

Og‘zaki kelishuv nima sababdan yuridik kuchga ega emas

Uydan ko‘chib chiqish faqat buyumlarni olib ketishdan iborat emas. Ijarachi yashash joyini tark etgan taqdirda ham, shartnomadagi kvartirani saqlashga doir qoidalar o‘z kuchida qolaveradi. Taraflar shunchaki og‘zaki xayrlashsa yoki kalitlar pochta qutisiga tashlab ketilsa, mulkning oxirgi kundagi holatini fakt sifatida tasdiqlash imkoni bo‘lmaydi. Vaqt o‘tib devorlardagi nuqsonlar, mebellarning shikastlanishi yoki kommunal to‘lovlardagi qarzlar yuzaga chiqqanda, ularni kim va qachon qilganini isbotlash murakkablashadi.

Shuning uchun ijarani to‘xtatish paytida ijarachining zimmasiga kvartirani xuddi qabul qilib olgandagi kabi qaytarish vazifasi tushadi. Garchi qonun normal eskirishni e‘tirof etsa-da, qog‘ozda qayd etilmagan har bir holat qo‘shimcha tushunmovchiliklar keltirib chiqaradi. Ijara shartnomasini bekor qilish qoidalari doirasida harakat qilinsa ham, mol-mulk yuzma-yuz topshirilmas ekan, jarayon oxiriga yetmaydi. Kvartirani shaxsan aylanib chiqib topshirish barcha xonalardagi o‘zgarishlarni bevosita tekshirib olish imkonini beradi.

Qaytarish dalolatnomasida dastlabki kirish varag‘i (UZU03)ning o‘rni

Topshirish hujjati shunchaki yangidan tuzilmaydi. Bu qadam bevosita ijaraning birinchi kunida imzolangan topshirish-qabul dalolatnomasi (kirish varag‘i) bilan bog‘liq. Ijarachi uydan chiqib ketayotgan paytda, uy egasi papkadan dastlabki hujjatni olishi va har bir xonani uydagi oldingi holati bilan solishtirib chiqishi maqsadga muvofiq. Agar bu ishga e‘tiborsizlik qilinsa, keyinchalik mulkdagi zararlarni aniqlash asossiz qiyinchiliklarni yuzaga keltiradi.

Solishtirish jarayoni normal eskirish chegaralarini aniq belgilab beradi. Xira tortgan bo‘yoq yoki polning oddiy ishqalanishi qonun doirasida normal eskirish hisoblanadi va ijarachi zimmasiga yuklanmaydi. Biroq, yo‘qolgan texnika yoki poldagi yirik shikastlar qaytarish dalolatnomasida aniq o‘zgarish sifatida yozilishi shart. Yana bir muhim nuqta: bu varaqqa shikastlanishning bahosi yoki depozit chegirishlari yozilmaydi. Depozit fayli aslida boshqa hujjat bo‘lib, bu jismoniy varaq faqatgina kvartiraning yakuniy holatini fakt tarzida muhrlash uchun ishlatiladi.

Davlat portali va jismoniy dalolatnoma o‘rtasidagi chegara

Bugungi kunda ijara shartnomalarini davlat hisobidan chiqarish maxsus elektron portallar yordamida amalga oshiriladi. Uy egasi my.gov.uz yoki davlat soliq tizimi orqali ijarani bekor qilish tugmasini bosganida, go‘yoki barcha ishlar yakuniga yetgandek tuyulishi mumkin. Lekin, bu elektron harakat faqatgina soliq va ma‘muriy hisobni to‘xtatadi.

Onlayn bekor qilish funksiyasi ijarachining vaqtincha ro‘yxatdan o‘tishini bekor qilib, soliq jarayonlarini yopsa-da, tizim xonaning jismoniy butunligini ko‘rmaydi. Hisoblagichlarning aniq ko‘rsatkichlari, nechta kalit qaytib berilganligi elektron ro‘yxatga kiritilmaydi. Ular Fuqarolik kodeksining 554-moddasida ko‘zda tutilgan mol-mulkni qaytarish majburiyati bajarilganligini tasdiqlash uchun jismoniy qaytarish dalolatnomasiga yozilishi talab etiladi. Bu ikkala ish parallel ravishda olib borilishi kerak, biri ikkinchisini almashtirmaydi.

Qaytarish dalolatnomasi qanday bandlardan tashkil topadi

Ushbu hujjat o‘zida qat‘iy va oldindan rejalashtirilgan bandlarni jamlaydi. Unda bevosita yopilayotgan ijara shartnomasiga havola berilib, mavjud vaziyat qanday bo‘lsa, shundayligicha muhrlanadi. Kelajakda ortiqcha tushunmovchiliklar tug‘ilmasligi uchun, hujjatning har bir qismi bo‘sh qoldirilmasdan, aniq faktlar bilan to‘ldirilishi maqsadga muvofiq.

Kvartirani topshirish va hujjatni yakunlash ketma-ketligi

Qaytarish bo‘yicha harakatlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri kvartira ichida tekshiruv o‘tkazish hamda ma‘lumotlarni qog‘ozga tushirishdan boshlanadi. Javobgarlikni ishonchli yopish uchun quyidagi harakatlar qat‘iy ravishda bajariladi.

Xulosa qilib aytganda, ijarachining mulkdan ko‘chib ketishida qaytarish dalolatnomasi jismoniy jarayonlarga uzil-kesil nuqta qo‘yadi. Hisoblagich raqamlari va jami qaytarilgan kalitlar aniq yozilishi bilan ijarachining mulk oldidagi amaliy majburiyatlari yuridik jihatdan to‘xtatiladi. Ikki tomon o‘z imzosini qoldirib, kalitlarni topshirishi bilan ushbu varaq o‘z ishini yakunlaydi. So‘nggi hujjat IziRento tizimiga kiritiladi va ijara faylida arxivlanadi.