Ijara haqini yozma o‘zgartirish kelishuvi: ijaraga beruvchining fayli

Yangi oylik haq allaqachon aytilgan yoki chatga yozilgan, papkada esa faqat eski yozma shartnoma yotadi. Alohida varaq yo‘q: ikkala imzo, tomonlar, uy va sana shu qog‘ozda turishi kerak edi. Fuqarolik kodeksining 611-moddasi uy-joy uchun to‘lanadigan haq miqdorini taraflar kelishuvida belgilaydi. Bir tomon bu miqdorni o‘zgartira olmaydi, qonun yoki shartnoma bunday holni allaqachon yozib qo‘ygan bo‘lmasa. Davom etayotgan ijarada shu imzolangan varaq shartnoma yoniga qo‘yiladi. Shartnoma tuzish ro‘yxati va ta‘mir qog‘ozi boshqa fayl.

Eslatma: IziRento operatsion ish uchun dastur, yuridik maslahat emas. Mahalliy ijara qoidalari farq qiladi; majburiy qarorlarni malakali mutaxassisdan aniqlang.

Og‘zaki haq papkada imzo qoldirmaydi

Fayl bitta imzolangan varaq. U davom etayotgan uy-joy ijarasidagi yangi oylik haq uchun yoziladi, amaldagi shartnoma esa o‘z kuchida qoladi. Bu yangi to‘liq shartnoma emas. To‘langan pulning kvitansiyasi ham emas: bu yangi haq haqidagi kelishuv, allaqachon tushgan pulning qog‘ozi boshqa narsa.

Taraflar bu yerda ijaraga beruvchi va ijaraga oluvchi. 19.07.2026 holatidagi matn moddani «Uy-joy uchun to‘lanadigan haq» deb ataydi. Ochilgan matnda miqdor taraflarning o‘zaro kelishuviga binoan shartnomada belgilanadi. Qonun eng ko‘p miqdorni belgilagan bo‘lsa, shartnomadagi haq o‘sha miqdordan oshmaydi, lekin matnning o‘zida so‘mdagi shift yo‘q. Bir tomonlama o‘zgartirishga yo‘l qo‘yilmaydi, qonun yoki shartnomada nazarda tutilgan hollar bundan mustasno. Bu taqiq 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683 tahririda yozilgan.

Shartnomada o‘zgartirish tartibi yozilgan bo‘lsa, yangi miqdor shu tartib bilan qo‘yiladi. Tartib yozilmagan bo‘lsa, faqat bir tomonning xohishi bilan qo‘yilgan yangi miqdor majburiy emas. 2816-hujjat ham shuni yozadi. Adliya savoli haq miqdori kelishuvda belgilanadi degan qoidani 611-modda sifatida keltiradi va bir tomonlama o‘zgartirishga yo‘l qo‘yilmaydi deb yozadi. Shu matnda so‘m, foiz va ogohlantirish kuni yo‘q.

Chatdagi yozuv ikki imzoning o‘rnini bosmaydi. Yangi oylik haqni og‘zaki gap yoki chat qatori sifatida papkada qoldirmang. Imzolangan varaqni shartnoma yoniga qo‘ying.

Varaq faqat yangi oylik haq haqidagi kelishuv, shu sabab boshqa qog‘ozlar o‘z joyida qoladi. Shartnoma chek-listi, soliq organida hisobga qo‘yish va portal tugmasi shu varaqning ishi emas. Kafolat puli o‘z qog‘ozida turadi. Topshirish-qabul dalolatnomasi boshqa qog‘oz, yangi oylik haq varag‘i emas. Hisoblagich ko‘rsatkichi alohida yozuvda qoladi.

Vaqtincha ro‘yxat ham shu varaqqa aralashmaydi. Joriy va kapital ta‘mir 610-modda bo‘yicha alohida faylda turadi. Kommunal to‘lov qatori kim qaysi hisobni to‘lashini yozadi, oylik haqni o‘zgartirmaydi.

O‘zgartirish shartnoma bilan bir xil yozma shaklda

Fuqarolar o‘rtasidagi uy-joy ijara shartnomasi yozma shaklda tuziladi. Bu 603-moddaning 19.01.2026 holatidagi birinchi gapi. Shu sabab yangi oylik haq haqidagi kelishuv ham yozma bo‘ladi. 384-moddaning birinchi qismi o‘zgartirishni shartnoma tuzilgan shaklda qoldiradi, qonun hujjati, shartnoma yoki ish muomalasi odati boshqacha demasa.

Shu shakl qoidasini 2011-yil 1-dekabrdagi 234-son Plenum ham yozadi. Undagi davlat ro‘yxati ko‘chmas mulk ijarasiga tegishli. Fuqarolar uy-joy varag‘iga kadastr qadami yozilmaydi. Notarius haqi ham yo‘q: ochilgan uy-joy sahifalari notariusni talab qilmaydi. 203-son qaror, 2009-yil 18-dekabr, shartnoma amal qilayotganda taraflar kelishuvi bilan o‘zgartirish mumkin deb yozadi.

385-modda o‘zgartirilgan majburiyatni o‘zgargan holda saqlaydi. Kelishuv yoki o‘zgarishning o‘zi boshqacha anglatmasa, majburiyat kelishilgan paytdan o‘zgargan hisoblanadi. Varaqda tomonlar yangi oylik haq qaysi sanadan turishini yozadi. Bu ular tanlagan kalendar sanasi, kunlar soni emas.

Shu varaqqa yozilmaydigan qoidalar

544-modda «Mol-mulkdan foydalanganlik uchun haq to‘lash» deb ataladi va 34-bobda turadi. 611-modda 35-bobdagi uy-joy haqi. Mulk ijarasidagi o‘zgartirish tartibi 611-moddada takrorlanmaydi. Yil ichidagi chegara ham uy-joy varag‘ining maydoni emas.

384-moddaning ikkinchi qismi sudga talabdan oldingi javobsizlikni yozadi: rad javobidan keyin yoki javob kelmaganda sudga murojaat qilinadi. Bu yangi oylik haqning ogohlantirish muddati emas. 382-modda bo‘yicha sud arizasi ham shu varaq emas. 615-moddadagi bekor qilish yangi haqning sanasi emas.

1991-yilgi «Ijara to‘g‘risida» qonunning 12-moddasi uy-joy 611-moddasi emas. 574-moddadagi bino va inshoot ijarasining soliq hisobi ham bu blankaga yozilmaydi. Soliq portalidagi tugma hisobga qo‘yish qadami, varaq maydonlarining ro‘yxati emas. 1149-namuna bank hisobi, STIR va pasport bilan umumiy kelishuv beradi. Uy-joy oylik haq varag‘i undan olinmaydi.

Varaqda tomonlar, uy va sana

Ochilgan 611-modda tayyor blank bermaydi. Varaqda ijaraga beruvchi, ijaraga oluvchi, uy, amaldagi shartnomaga ishora, varaqning o‘z sanasi va yangi oylik haq qaysi sanadan turishi yoziladi. Ikkala tomon imzolaydi. Yangi oylik haq katagida tayyor raqam yo‘q: miqdorni tomonlar o‘zlari yozadi. Qolgan shartlar saqlanishi ixtiyoriy qator, yangi to‘liq shartnoma emas.

Imzolangan varaq shartnoma yonida qoladi

Jadvaldagi maydonlar yozilgach, varaq papkaga qo‘yiladi. Ijara davom etayotgan bo‘lsa, yangi shartnoma yozilmaydi. Imzo asosiy shartnoma bilan bir xil yozma shaklda qo‘yiladi. Varaq shartnoma yonida qoladi.

Imzolangan varaq davom etayotgan ijaradagi yozma shartnoma yonida turadi: tomonlar, uy, shu shartnomaga ishora, varaqning sanasi, yangi oylik haq qaysi sanadan turishi va ikkala imzo. Tomonlarning o‘z miqdori ularning qog‘ozida qoladi. 544-modda va 384-moddadagi sud oldidagi kutish varaqqa yozilmaydi. Shartnoma chek-listi va ta‘mir fayli boshqa qog‘oz bo‘lib qoladi. IziRento shu varaqni saqlaydi, miqdorni yozmaydi, soliq organiga yubormaydi va taraflardan biri bo‘lmaydi.