Qurilgan har bir uyning ortida nima yashiringanini bilaman
Tayyor, chiroyli uyga qaraganingizda, hammasi oddiy ko'rinadi. Devorlar, tom, derazalar, ko'rkam fasad. Odamlar ko'chib kiradi, mebellarini joylashtiradi, yangi hayot boshlaydi.
Ammo men uylarga biroz boshqacha qarayman.
Men chiroyli suratlar ortida yashiringan narsalarni ko'raman. Yuzlab qabul qilingan qarorlar, minglab mayda detallar, oylab qilingan mehnat, tuzatishga to'g'ri kelgan xatolar va oldindan ko'rib bo'lmaydigan muammolar.
Mening ismim Leonid Gorok. Men tadbirkorman, qurilish va ko'chmas mulk bilan shug'ullanaman, endi esa IziRento — ijara ko'chmas mulkini boshqarish tizimini ham rivojlantiryapman.
Mening hikoyam bu loyiha paydo bo'lishidan ancha oldin boshlangan.
Qurishni o'rgatgan o'n ikki yil
2015-yilda men kam qavatli qurilish bilan shug'ullanishni boshladim. Xususiy uylar, kottejlar, 1-2 qavatli binolar.
O'n ikkita qurilish mavsumi davomida men quruvchi bosib o'tadigan deyarli butun yo'lni bosib o'tdim: bo'sh yer maydonidan tortib, to'liq tayyor uyning qulfini burab, "Bo'ldi. Yashash mumkin," deydigan lahzagacha.
Men uchun eng muhimi nima ekanini bilasizmi?
Men qurilishni faqat loyiha hujjatlari, smetalar va prorablarning hisobotlaridangina bilmayman.
Boshida ko'p ishlarni o'z qo'llarim bilan bajarganman.
Bu bebaho tajriba edi. Ishni o'zing qilsang, boshqalarning mehnatiga butunlay boshqacha yondasha boshlaysan. Qaysi yechim qancha vaqt olishini, qayerda qiyinchiliklar tug'ilishini, nega bir usul ishlashini-yu, boshqasi faqat qog'ozdagina chiroyli ko'rinishini yaxshiroq tushunasan.
Vaqt o'tishi bilan men ko'proq jarayonlarni tashkil etish, qurilishni boshqarish, pudratchilar, moliya, xaridlar va muddatlarni nazorat qilish bilan shug'ullana boshladim.
Ammo o'sha ilk tajriba hech qayerga yo'qolmadi.
U mening har qanday ishga yondashuvimning poydevoriga aylandi: jarayonni boshqarishdan oldin, uning ichki ishlash mexanizmini tushunishga harakat qil.
Qurilishda mutlaqo hamma narsani oldindan ko'ra bilish imkonsiz. Hayot kutilmaganda o'zgartirishlar kiritadi. Va har safar yechim izlash, qaror qabul qilish va natija uchun javob berishga to'g'ri keladi.
Haqiqiy tajriba kitoblardan emas, aynan shunday minglab shaxsiy qarorlardan shakllanadi.
Faqatgina qurishning o'zi kamlik qilganda
Ko'p yillar davomida qurilish men uchun asosiy faoliyat yo'nalishi bo'ldi. Kompaniya rivojlandi, tajriba to'plandi. Asta-sekin menda yana bir yo'nalish — ijaraga berish uchun mo'ljallangan ko'chmas mulk yo'nalishi paydo bo'ldi.
Dastlab menda faqat ikkita ijara obyekti bor edi.
Bundan osoni bormi? Ijarachilarni topding, shartnoma tuzding, har oy to'lovni olib turasan.
Ammo bu zohiriy oddiylik ortida ulkan miqdordagi mayda vazifalar yashiringani tezda ma'lum bo'ldi.
Bir ijarachi vaqtida to'ladi. Boshqasi kechiktirdi. Uchinchisi pulni o'tkazdi-yu, lekin to'liq emas. Qayerdadir kommunal to'lovlarni tekshirish kerak. Qayerdadir hisoblagich ko'rsatkichlarini aniqlashtirish, yana qayerdadir bir necha hafta oldingi yozishmalardagi kelishuvlarni eslash kerak.
Har bir vazifa o'z holicha kichik narsa. Ammo ular yig'ilib, doimiy e'tiborni talab qiladigan katta ishga aylanadi.
Eng yomoni — hamma narsani nazorat qilayotgandek ko'rinsangiz ham, nimadir e'tibordan chetda qolgandek tuyulaveradi.
Sakkizta yangi obyekt va hamma narsa o'zgargan lahza
Bundan taxminan ikki yil oldin men hali qurilish bosqichida bo'lgan va boshidan ijara uchun mo'ljallangan yana sakkizta obyektni sotib olgandim.
2026-yil avgust oyida ular ijara portfelimga qo'shildi.
Endi ikkita obyekt o'rniga ularning soni o'ntaga yetdi.
Va shu yerda men butunlay boshqa reallikka to'qnash keldim.
O'nta obyekt — bu shunchaki ko'chmas mulkning besh barobar ko'payishi emas. Bu ijarachilar bilan bog'liq o'nta alohida hikoya, to'lovlar, kommunal xarajatlar, kelishuvlar, muddatlar, hujjatlar va joriy masalalarning o'nta to'plami degani edi.
Ma'lumotlar tobora ko'payib borardi.
Nimadir WhatsApp'da, nimadir Excel jadvalida. Qandaydir kelishuvlar xabarlarda qolib ketar, ayrim raqamlarni qayta tekshirish, alohida to'lovlarni esa qo'lda kuzatishga to'g'ri kelardi.
Ko'p vaqtim ko'chmas mulkning o'ziga yoki biznesni rivojlantirishga emas, balki tarqoq ma'lumotlarni turli joylardan yig'ishga va hech narsa unutilmaganiga ishonch hosil qilishga sarflanayotganini tushundim.
Va bir lahzada o'zimga shunday savol berdim:
"Men butun boshli uyni qurishni tashkil qila olaman-u, nega endi tayyor ko'chmas mulkni boshqarish jadvallar va yozishmalar bilan tugamas kurashga aylanishi kerak?"
Bu savol hamma narsani o'zgartirib yubordi.
Nega men o'z tizimimni yaratishga qaror qildim
Albatta, bozorda ko'chmas mulkni boshqarish dasturlari shundoq ham bor.
Ammo men o'z ishimni ijaraga beruvchi qanday ishlashi kerakligi haqidagi birovning qoliplariga moslashtirishni emas, balki aynan o'zim har kuni duch keladigan muammolarni hal qiladigan vosita yaratishni xohladim.
Men nimani xohlayotganimni aniq bilardim.
Bitta tizimni ochib, butun ko'chmas mulkimni ko'rishni xohladim. Qaysi uylar band, qaysilari bo'sh, kim va qachon to'lashi kerak, qanday to'lovlar kelib tushdi, qayerda qarzdorlik bor, qaysi kommunal hisoblar e'tibor talab qiladi — barchasini bilishni.
Shartnomalar, hisob-kitoblar, kvitansiyalar, ijarachilarning ko'chib kirishi va chiqib ketishi turli xil fayllar, telefonlar va yozishmalarda sochilib yotmasligini.
Kerakli ma'lumotni har safar qidirishga to'g'ri kelmasligini.
Ijarachiga ham qulay bo'lishini: u o'z hisob-kitoblarini aniq ko'rishi, to'lov muddatlarini tushunishi, kerakli hujjatlarni olishi va har safar messenjerda qancha, nima uchun va qachon to'lash kerakligini surishtirib o'tirmasligini.
Men shunday tizim yaratmoqchi edimki, unda tartib odamning doimiy mashaqqati orqali emas, balki jarayonning o'zi to'g'ri tashkil etilganligi hisobiga yuzaga kelsin.
Shunday qilib, IziRento g'oyasi tug'ildi.
IziRento — birinchi navbatda o'zim uchun yaratayotgan tizim
Balki g'alati tuyular, lekin bu tizimning birinchi va eng talabchan foydalanuvchisi — men o'zimman.
Men ijara beruvchilarning mavhum muammolarini o'ylab topmayapman. Ularga har kuni o'z ishimda duch kelyapman.
Har bir funksiyaga oddiygina savol bilan yondashaman:
"Bu haqiqatan ham hayotimni qulayroq qiladimi?"
Agar oddiy amalni bajarish uchun beshta oynani ochish, o'nta maydonni to'ldirish va bitta tushunarli harakat yetarli bo'lgan joyda bir necha daqiqa sarflash kerak bo'lsa, demak, mening nazarimda, nimadir noto'g'ri qilingan.
Men aminman: yaxshi dastur odamni dasturchi kabi fikrlashga majbur qilmasligi kerak. U inson mantiqini tushunishi lozim.
Ayniqsa, gap ko'chmas mulk — haqiqiy uylar, haqiqiy pullar, haqiqiy odamlar va majburiyatlar haqida ketganda.
Mulkdorning bitta kvartirasi yoki yuzlab obyektlardan iborat portfeli bo'lishi mumkin. Ammo asosiy ehtiyoj bir xil: mulki bilan nima sodir bo'layotganini bilish va hech qanday muhim narsa e'tibordan chetda qolmaganiga ishonch hosil qilish.
Men aynan shunday tizim yaratishni maqsad qildim.
Quruvchilik tajribasi meni bir muhim narsaga o'rgatdi
Qurilishda men doim amal qiladigan bir qoida bor: mustahkam poydevorsiz chiroyli fasadning hech qanday qadri yo'q.
Dasturiy mahsulotlarda ham, mening nazarimda, xuddi shunday.
Dabdabali interfeys, ko'plab tugmalar va chiroyli grafiklar yaratish mumkin. Ammo tizim hisob-kitobda xato qilsa, ma'lumotlarni yo'qotsa yoki doimiy qo'lda to'g'rilashlarni talab qilsa, bu go'zallikdan foyda yo'q.
Shuning uchun men uchun IziRento — bu eng avvalo ishonchlilik, aniq mantiq, aniqlik va kundalik ishdagi qulaylikdir.
Men shunchaki shaxsiy IT-loyiham bor deyish uchungina dastur yaratmoqchi emasman.
Men odam uni ochganida, "Aynan shu narsa menga yetishmayotgan edi!" deya oladigan va haqiqatan ham foydalanish yoqimli bo'lgan vosita yaratyapman.
Va agar u faqat menga emas, boshqa mulkdorlar va ijarachilarga ham foyda keltirsa, demak bu g'oya sarflangan mehnatga arziydi.
Nega men bu blogni yuritaman
Yillar davomida shuni angladimki, eng foydali tajriba har doim ham kitoblardan kelavermaydi.
Ba'zida bitta kichik amaliy maslahat juda qimmatga tushishi mumkin bo'lgan xatoning oldini oladi. Ba'zida to'g'ri tashkil etilgan jarayon eng manfaatli taklifdan ham ko'proq vaqt va pulni tejaydi. Ba'zida esa o'xshash muammoga duch kelgan odamning hikoyasini eshitishning o'zi kifoya qiladi.
Shu sababli, bu blogda faqat IziRento yangiliklari bilan cheklanmayman.
Bu yerda qurilish, ko'chmas mulk, ijara, obyektlarni boshqarish, moliya va texnologiyalar haqidagi kuzatishlarimni bo'lishaman. Ish bergan yechimlar, xatolardan chiqargan xulosalarim, nazariya amaliyotga to'g'ri kelmaydigan vaziyatlar haqida yozaman.
Men hamma narsani bilaman deya da'vo qilmayman. Ammo nima haqida yozsam, uning ortida o'zimning amaliy tajribam turishiga harakat qilaman.
Axir, tajribam menga eng muhim haqiqatni o'rgatdi: yaxshi yechim — eng murakkab tuzilgani emas, balki haqiqatan ham ishlaydigani.
Bo'sh yer maydonidan — yangi g'oyagacha
Ba'zida ilk qurilish loyihalarimni eslayman.
Bo'sh yer maydoni. Hali hech narsa yo'q. Faqat kelajakdagi uy qanday bo'lishi haqidagi tasavvur bor, xolos. Keyin poydevor, devorlar, tom ko'tariladi. G'oya asta-sekin haqiqatga aylanadi.
IziRento bilan ham xuddi shunday hislarni boshdan kechiryapman.
Faqat endi g'isht, beton va qurilish materiallari o'rnida — texnologiyalar, ma'lumotlar va dasturiy kod.
Ammo mohiyat o'zgarmadi.
Men hamon odamlar hayotini qulaylashtiradigan narsalarni yaratishni xohlayman.
Ilgari bular yashash mumkin bo'lgan uylar edi. Bugun esa — ana shu uylarni boshqarishga yordam beradigan tizim.
Vaqt kelib, IziRento ko'plab mulkdorlar va ijarachilar uchun kundalik ishni usiz tasavvur qilib bo'lmaydigan ajralmas vositaga aylanishiga ishonaman.