Toshkentda uy-joy ijara shartnomasini yozma tuzish va soliqda hisobga qoʻyish: chek-list

Telegramda «kelishdik» va internetdagi namuna — manzil, soʻmdagi toʻlov, kommunal va muddat chalkash boʻlib qolishi odatiy. Imzo oldidan yozma shartnomani toʻldiring, keyin uch kun ichida ijara.soliq.uz yoki my.gov.uz orqali soliqda hisobga qoʻying va QR-guvohnomani faylga qoʻying. Bu chek-list Toshkent mulkdori uchun: maydonlar, soliq zanjiri va saqlash — yana bir blank emas.

Juma, Toshkent, Yunusobod. Dilshod bir xonali kvartirani yakshanba kuni topshirmoqchi. Telegramda «kelishdik» — oyiga «4 million», kommunal «keyin gaplashamiz». Doʻsti Word namunasini tashladi; notarius «shartmi?» deb soʻradi. Soliqchi aka «uch kun ichida ijara.soliq.uz» dedi; boshqa link e-ijara.uz (qishloq yer) ga ochildi. Unga kerak: imzo oldidan maydonlar, uch kun ichida soliq hisobi, ijarachi tasdiqi va QR fayl.

Eslatma: IziRento operatsion ish uchun dastur, yuridik maslahat emas. Mahalliy ijara qoidalari farq qiladi; majburiy qarorlarni malakali mutaxassisdan aniqlang.

Imzo oldidan qanday hujjatlarni yigʻish kerak?

Matnni chop etishdan oldin kim bu kvartirani ijaraga berishga haqli ekanini tekshiring. Mulkdor pasporti, mulk huquqini tasdiqlovchi hujjat va aniq manzil (kerak boʻlsa kadastr maʼlumoti) tayyor boʻlsin — keyinroq soliq formasiga ham kerak boʻladi. Vakil orqali topshirayotgan boʻlsangiz, ijara berish va haq olish vakolatini ochiq koʻrsatgan vakolatnoma kerak.

Amaliyotda bozor koʻpincha chatdagi namuna bilan boshlanadi. Tipik xato — avval imzo, «hujjatni kechqurun tashlayman». Keyin nizo chiqqanda papkada asos yoʻq. advice.uz yozma shartnoma va taraflarni ochiq yozishni talab qiladi. Qiling: imzo oldidan mulk asosi nusxasini ijara papkasiga qoʻying. Qilmang: «hamma biladi, men mulkdorman» deb yolgʻiz chatga ishonmang.

Shartnomada qaysi maydonlar boʻsh qolmasin?

Uy-joy ijara shartnomasi yozma shaklda tuziladi. Toshkent uchun matnda odatda: taraflarning F.I.Sh. va pasport maʼlumoti; kvartiraning aniq manzili; muddat (besh yildan ortiq emas); ijara haqi soʻmda raqam va yozuv bilan; toʻlov sanasi va usuli; kommunalni kim toʻlaydi; ijarachi bilan doimiy yashaydigan fuqarolar; qabul qilish va qaytarish shartlari.

Masalan, «4 million» soʻzsiz «soʻm» va oylik toʻlov kunisiz — tayyor nizo. Kommunalni «keyin gaplashamiz» deb qoldirmang: kim elektr, suv, gaz, internet va uy-joy kommunal yigʻimini toʻlaydi — bir gapda yozing. Muddat umuman yozilmasa, advice.uz boʻyicha shartnoma besh yilga tuzilgan deb hisoblanadi. Qiling: haqni soʻmda va toʻlov sanasini bitta gapda yozing. Qilmang: ogʻzaki dollarni hujjatga «kam soʻm» qilib yozmang — spot.uz ham haqiqiy summani ogohlantiradi. Qonun/shartnoma boshqacha boʻlmasa, ijaraga beruvchi haqni bir tomonlama oʻzgartira olmaydi.

Kafolat (ijara depozit) ni qanday bir qator qilib yozish kerak?

Bu yerda gap bank «garov» mahsuloti haqida emas — ijara kafolati / ijara depoziti: ijarachi topshirishdan oldin qoldiradigan summa, undirish asoslari va chiqishdan keyin qaytarish muddati. Shartnomada soʻmda summa, nima uchun ushlab qolish mumkinligi va qachon qaytarilishi yetarli. Toʻliq ushlab qolish reestri — alohida fayl; bu chek-listda bir aniq qator.

Tipik xato — chatda «oddiy bir oylik» deb qolish va matnga hech narsa yozmaslik. Chiqishda bahs yana Telegramga ketadi. Qiling: summa + asos + qaytarish muddati bitta bandda. Qilmang: bank garov reklamasi yoki toʻliq depozit jurnalini shu maqolada ochmang.

Topshirish-qabul ilovasini qachon qoʻshish kerak?

Topshirish-qabul dalolatnomasi va inventar — shartnoma ilovasi, uning oʻrnini bosuvchi emas. Kalit kuni xonalar holati, mebel/texnika va imkon qadar hisoblagich oʻrinlari yoziladi. Ilovasiz «qanday topshirdik» faqat xotirada qoladi.

Bu yerda xona-xona akt yozmang: toʻliq dalolatnoma va hisoblagich alohida mavzular. Shartnomada esa ochiq yozing — topshirish-qabul ilova sifatida kalit kuni imzolanadi. Qiling: yakshanbadan oldin blankani papkaga qoʻying. Qilmang: «aktni keyin yozamiz» deb ijarachi kirib boʻlgach vaʼda qilmang.

3 kun ichida soliqda hisobga qoʻyish qanday boʻladi?

Fuqarolar oʻrtasidagi uy-joy ijara shartnomasi davlat soliq organlarida hisobga qoʻyilishi shart; vazifa — ijaraga beruvchida. advice.uz va VM 150-son reglamenti (lex.uz): shartnoma tuzilgan kundan uch kundan kechiktirmay; hisobga qoʻyish bepul; kanal — ijara.soliq.uz yoki my.gov.uz (xizmat 1093).

Ijaraga beruvchi maʼlumotni kiritgach, ijaraga oluvchi besh kun ichida tasdiqlashi kerak; aks holda shartnoma hisobga olinmagan hisoblanadi — qayta boshlash kerak. Tasdiqdan keyin QR-kodli guvohnoma shakllanadi; yuklab oling. Yozmasiz berish yoki majburiy hisobga rioya qilmaslik — advice.uz eslatmasida 5 BHMdan 10 BHMgacha jarima konteksti; aniq soʻm summasini invent qilmang, BHM oʻzgaradi. Qiling: imzo kuni eslatma qoʻying va ijarachiga tasdiq muddatini ayting. Qilmang: e-ijara.uz yer portalini uy-joy E-ijara deb ochmang.

my.gov.uz baʼzan «shartnoma avtomatik tuziladi» deb yozadi — bu YIDXP yoʻli. advice.uz alohida yozma shartnoma + soliq hisobini talab qiladi; bitta davlat blankasini «yagona majburiy Word shablon» deb qabul qilmang.

Komplekt tayyor ekanligini qanday bilasiz?

Tayyor, agar kalitdan oldin bitta toʻplam boʻlsa: taraflar va mulk asosi; majburiy maydonlar soʻmda; kafolat bir qator; topshirish-qabul ilova sifatida; 3 kun / 5 kun / QR zanjiri bajarilgan; PDF faqat WhatsAppda emas. Chek-listni tekshiring. Shunda Dilshod yakshanba kuni kalitni berishi mumkin — «hujjatni kechqurun» deb quvmasdan.

Workspace kabi IziRento obʼyekt, shartnoma PDF, QR-guvohnoma va ilovalarni bir joyda saqlashi mumkin. Dastur soliq organiga yubormaydi, hisobga qoʻymaydi va «compliant» qilmaydi — bu operatsion papka, davlat xizmati emas. Saytdagi narxlar hozircha orientir: mahsulot ishga tushish bosqichida.