Бос папкада көшірме мен тапсыру ізі көлденең жазылған

Меншік иесі тұрмайтын тұрғын үйді жалдауды тоқтату: жазбаша ескерту файлы

2026 ж. 2 қараша•6 мин оқу•Мақала•Leonid Gorok

30 секундтагы басты ой

Жеке тұрғын үй қорындағы, меншік иесі өзі тұрмайтын пәтерді жалдауды сотқа дейін тоқтату жазбаша ескерту арқылы жүзеге асады. Бұл рәсім «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңның 24-бабына (1 және 5-тармақтар) негізделген. Пәтер ісінде ескертудің көшірмесі мен оның тапсырылғанын растайтын із бір бетте сақталуы шарт. Мессенджердегі қарапайым хабарлама бұл заңды ізді алмастыра алмайды.

Меншік иесі өзі тұрмайтын жеке баспанада тұрғын үйді жалдауды тоқтату туралы жазбаша ескерту — сотқа дейінгі негізгі дәлел. Жалдау объектісінің ісінде осы ескертудің көшірмесі мен оның табыс етілгенін растайтын жазба бірге сақталуы міндетті. Мемлекеттік қордан айырмашылығы, бұл жағдайда баспана толығымен жеке меншік иесіне тиесілі.

Қазіргі уақытта жалдауды тоқтату туралы хабарлама көбіне тек чатта жазылады. Тіпті жазбаша шарт папкада жатса да, құр хат жеткіліксіз. Бұл құжат — сотқа дейінгі кезеңде 24-бапқа сай дайындалатын арнайы жазбаша ескерту. Чаттағы хабарлама тапсыру ізі болып саналмайды. Нағыз тапсыру ізі — көшірменің кімге және қалай берілгенін анық көрсететін жазба. Бұл парақ шарт чек-листі, ақыны өзгерту қосымша келісімі немесе кіріс декларациясы емес.

Ескерту: IziRento — операциялық жұмысқа арналған бағдарлама, заң кеңесі емес. Жергілікті жалдау ережелері әртүрлі; міндетті шешімдерді білікті маманнан нақтылаңыз.

Жазбаша ескертудің заңды орны

Жалдауды аяқтау жөніндегі жазбаша ескерту шартты алмастырмайды, ол тікелей сол келісімнің жанына тіркеледі. 1997 жылғы 16 сәуірдегі № 94 «Тұрғын үй қатынастары туралы» заңның 24-бабының 1-тармағы бойынша меншік иесі тұрмайтын тұрғын үй басқа тұлғаға жазбаша шарт негізінде беріледі. Біз қарастырып отырған ескерту дәл осы санаттағы үйлерге арналған. Егер иесі сол баспанада өзі тұрақты тұрса, онда ескерту 25-баппен реттеледі.

Келісімнің қалай аяқталатыны аталған баптың 5-тармағында нақтыланған. Жалдау мерзімі аяқталғанда немесе келісімде көрсетілген жағдай орын алғанда шарт тоқтайды. Сонымен қатар, жалдаушы шарт талаптарын бұзған кезде немесе заңда көрсетілген өзге де негіздер бойынша жалға беруші келісімді мерзімінен бұрын бұза алады. Егер шартта мерзім де, тоқтату себебі де жазылмаса, жалға беруші ескерту беру арқылы оны тоқтатады. Ескертудің мерзімі заңда көрсетілген, бірақ оның нақты саны бұл параққа жазылмайды.

Шарт тоқтатылған немесе бұзылған жағдайда жалдаушы мен онымен бірге тұратын тұлғалар пәтерді босатуы тиіс. Егер олар бас тартса, 24-баптың 5-тармағына сәйкес сот шешімімен шығару қарастырылады және оларға басқа баспана берілмейді. Осы заңның 8-бабы тұрғын үй дауларын тек сот арқылы шешуді міндеттейді. Ескертудің өзі адамды күштеп шығармайды және ол талап-арыз болып табылмайды.

Сонымен бірге, 24-баптың 4-тармағындағы пәтерде болмау мерзімі мен 6-тармағындағы жалдаушының өз ескертуі бұл құжатқа жатпайды. 103-бап жергілікті атқарушы органдар жалдаған немесе мемлекеттік қордағы үйлерге бағытталған. Ал 91, 101, 105, 106 және 107-баптар тек мемлекеттік тұрғын үйден шығаруға қатысты болғандықтан, бұл параққа еш қатысы жоқ.

Қабылдау-тапсыру актісі тек баспананың жай-күйін сипаттаса, қолхат төленген сома мен айды дәлелдейді. Өзара бұзу келісімі — бөлек ресімделетін қағаз. Шарт чек-листі қол қоюға дейінгі өрістерді қамтиды. Жалдау ақысын өзгерту парағы жаңа төлемді көрсетеді. Кіріс декларациясы — салыққа тапсырылған құжаттың көшірмесі. Бұл үшеуі де жазбаша ескерту парағын алмастыра алмайды.

Басқа құжаттардың өрістері мен сандары

Ескерту тек жалдаудың тоқтатылатынын бекітеді. Жалдау ақысының жаңа мөлшері, төлем жасалған уақыт немесе мүліктің жағдайы мүлдем басқа файлдарда сақталады.

Параққа енбейтін мәліметтер

Бұл ескерту парағында теңгемен көрсетілген сома, пайыздық мөлшерлеме немесе мерзімді білдіретін сандар жазылмайды. 24, 25, 4 және 6-тармақтардағы ескерту немесе болмау мерзімдері заңның өзінде қалады, олардың саны құжатқа түспейді. Сондай-ақ мемлекеттік баж немесе АЕК еселіктері де мұнда болмайды. Бұл парақ Азаматтық кодекстің 545 немесе 556-баптарына да қатысты емес. Пәтердің құлпын ауыстыру немесе жалдаушының затын сату бұл файлдың аясына кірмейді. 25-бап, 103-бап, қабылдау-тапсыру актісі, қолхат, өзара бұзу келісімі, шарт чек-листі, ақы өзгерту парағы және кіріс декларациясы төмендегі кестеге қатыспайды.

Ескерту құжатының құрылымы

Ескерту көшірмесі мен оның табыс етілгендігі туралы із бір бетке біріктіріледі, олар бөлек қағаз болмауы тиіс. Бұл өрістерге ешқандай қаржылық сома немесе уақыт шектеулері енгізілмейді. Заңнама табыс етудің нақты әдісін міндеттемейді. Тапсыру ізі тек көшірменің жалдаушыға жеткенін айғақтайтын жазба қызметін атқарады.

Жалдауды тоқтату парағының өрістері

Өріс атауы	Құжаттағы көрінісі
Қай баспана	Меншік иесі өзі тұрмайтын, жеке тұрғын үй қорына жататын пәтер.
Қай жазбаша шарт	Осы жалдауға тиісті жазбаша келісімшарт. Шарттың өзі ескерту парағын ауыстырмайды.
Ескерту кімнен кімге бағытталған	Жалға беруші жалдаушыға жолдайды. Жалдаушының өзі беретін ескерту бұған кірмейді.
Ескертудің көшірмесі	Баспана папкасында сақталатын құжат көшірмесі.
Тапсыру ізі	Көшірменің табысталғанын растайтын жазба сол парақта тұрады. Мессенджердегі хат із болып саналмайды.

Құжатты сотқа дейін сақтау қадамдары

Барлық қажетті өрістер толтырылған соң, бұл парақ пәтердің ісіне тіркеліп, талап-арызға дейінгі негізгі дәлелдейтін құжат ретінде қалады. Көшірме мен табыстау ізі міндетті түрде сақталады. Басқа ілеспе қағаздар өз орнында жатады.

Жазбаша ескертуді іске тіркеу тәртібі

Тұрғын үйдің санатын анықтау
Жалға беруші пәтердің жеке қорда екенін және онда өзі тұрмайтынын нақтылауы қажет. 24-баптың 1-тармағы осындай үйді жазбаша шарт негізінде беруді реттейді. Егер меншік иесі үйде өзі тұрса, бұл парақ пайдаланылмайды, себебі ол жағдай 25-бапқа жатады.
5-тармақтағы тоқтату шарттарын қарау
Тоқтату негіздері 24-баптың 5-тармағына сүйенеді. Келісім мерзімі біткенде немесе шартта көрсетілген жағдай орындалғанда жалдау тоқтайды. Егер шартта мерзім белгіленбесе, жалға беруші ескерте отырып оны бұзады. Ескерту мерзімі құжатқа санмен түспейді.
Көшірме мен ізді бір параққа біріктіру
Дайын болған ескертудің көшірмесі пәтер ісіне қосылады. Табыстау ізі де сол бетте жазылып, көшірменің берілгенін нақты дәлелдейді. Заң тапсыру әдісін нақтыламағандықтан, ол параққа жазылмайды, ал чаттағы хабарлама із қатарына қосылмайды.
Қосымша құжаттарды бөлек сақтау
Шарт чек-листі, ақы өзгерту парағы мен кіріс декларациясы сияқты құжаттар өз ісінде қалады. Қабылдау-тапсыру актісі үйдің сол кездегі жай-күйін, ал қолхат төлемді дәлелдейді. Өзара бұзу келісімі ескерту орнына тіркелмейді.
Сотқа дейінгі шектеу
Үй босатылмаған жағдайда 24-баптың 5-тармағына сай сот шешімі талап етіледі. 8-бап дауларды тек сот шешетінін көрсетеді. Бұл файл талап-арыз түсіргенге дейін ғана жиналады. 103, 91, 101, 105, 106, 107-баптар басқа қорларға арналғандықтан, бұл параққа қатысы жоқ.
Құжатты қауіпсіз жерде сақтау
Көшірме мен оның ізі пәтер папкасында сақталуы тиіс. IziRento жүйесі осы ескертуді ғана сақтайды. Ол баж салығын есептемейді, талап-арыз дайындамайды және мерзім санамайды.

Пәтер ісі талап-арыздан бұрын ескерту көшірмесін және сол беттегі тапсыру ізін толық қамтуы керек. Теңге сомасы, пайыз мөлшерлемесі немесе мерзім сандары бұл параққа тіркелмейді. Иесі үйде тұрған жағдайда құжат 25-бапта қалады. Шарт чек-листі, ақы өзгерту парағы мен декларация бөлек сақталады. Егер тұрғын үй босатылмаса, әрі қарай сотқа жүгіну қажет, бірақ ол бұл құжаттан тыс жүзеге асады. IziRento жүйесі тек ескертуді сақтайды және сот дауларына араласпайды.