IziRento
Papka ichida ijara uzaytirish kelishuvi, qalam va kalendar

Uy-joy ijara shartnomasini qanday yozma uzaytirish kerak: muddat tugashidan oldingi qadamlar

•6 daqiqa o‘qish•Maqola

30 soniyada asosiy fikr

Uy-joy ijara shartnomasi muddati tugaganda, ijaraga oluvchi yangi muddatga qolish uchun imtiyozli huquqqa ega. Agar hech qanday yozma hujjat imzolanmasdan yashash davom etsa, qonunga koʻra shartnoma eski shartlarda nomaʻlum muddatga uzaytirilgan hisoblanadi. Bunga yoʻl qoʻymaslik uchun kelishuvni yozma ravishda yangilang, ijara haqi va yangi tugash sanasini aniq koʻrsating hamda soliq organlarida hisobga qoʻying.

Ijaraga beruvchi va ijaraga oluvchi shartnoma muddati tugashiga yaqinlashganda koʻpincha "shunday davom ettiraveramiz" deb ogʻzaki kelishib qoʻyishadi. Ammo ijara shartnomasini uzaytirish qoʻshimcha kelishuv Toshkent va boshqa shaharlarda yozma tarzda qayd etilmasa, soliq hisobida eski sana qolib ketadi, ijaraga oluvchi qonuniy imtiyozli huquqini qanday qoʻllashni bilmaydi va eng yomoni — ijara narxi eski holida qotib qoladi. Yozma hujjat bu xavflarning oldini oladi.

Eslatma: IziRento — operatsion ish uchun dastur, yuridik maslahat emas. Mahalliy ijara qoidalari farq qiladi; majburiy qarorlarni malakali mutaxassisdan aniqlang.

Shartnoma muddati tugaganda qonun nima deydi?

Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksiga koʻra, oʻz majburiyatlarini lozim darajada bajargan ijaraga oluvchi shartnoma muddati tugaganidan keyin teng sharoitlarda yangi muddatga shartnoma tuzishda imtiyozli huquqqa ega boʻladi. Uy-joy ijarasi shartnomasi odatda besh yildan oshmaydigan muddatga tuziladi. Ammo eʻtibor bering: bir yilgacha boʻlgan qisqa muddatli ijaraga oluvchilar, agar shartnomada boshqacha koʻrsatilmagan boʻlsa, bunday huquqdan foydalana olmaydilar. Shuning uchun har bir holatda rasmiy qoidalarga (612-modda) va imtiyozli huquq tartibiga (553-modda) tayanish muhimdir.

Ijara shartnomasini yozma uzaytirish huquqiy asoslari
Muddati tugayotgan shartnomalarda ijarachining qonuniy huquqlari

Jim davom etish va nomaʻlum muddat xavfi

Agar tomonlar yozma ravishda hech narsani oʻzgartirmasa va ijaraga oluvchi ijara muddatidan keyin ham uy-joydan foydalanishni eʻtirozsiz davom ettirsa, vaziyat biroz oʻzgaradi. Bunday holda shartnoma avvalgi shartlarda, biroq endi nomaʻlum muddatga qayta tuzilgan hisoblanadi. Bu degani, ijaraga beruvchi ham, ijarachi ham yangi belgilangan tugash sanasiga ega emas.

Ogʻzaki uzaytirish oqibatlari

Jim davom etish shartnomani aynan eski shartlarda uzaytiradi. Agar siz keyingi yil uchun ijara narxini oshirmoqchi boʻlsangiz, buni qoʻshimcha yozma kelishuvsiz qila olmaysiz.

Ogohlantirish muddati va tartibi

Muddat tugashidan oldin qilinadigan eng birinchi qadam – yozma ogohlantirishdir. Ijaraga oluvchi ijara muddatini uzaytirish xohishini shartnomada koʻrsatilgan muddatda (masalan, 30 kun yoki 60 kun oldin) ijaraga beruvchiga maʻlum qilishi kerak. Agar shartnomada bu qoida yozilmagan boʻlsa, xabarnoma oqilona muddat ichida berilishi lozim. Agar narx oʻzgarsa, albatta ijara haqi boʻyicha yozma kelishuv imzolanishi shart, chunki FK 611-moddasiga binoan, ijara haqini bir tomonlama oʻzgartirish qonunga xilofdir.

Ijara narxini va muddatni kelishuv asosida oʻzgartirish
Yangi muddatga oʻtishda narx faqat oʻzaro rozilik asosida oʻzgaradi

Qoʻshimcha kelishuvda nimalar yoziladi

Kelishuvni toʻgʻri rasmiylashtirish kelajakda eʻtirozlar boʻlmasligini kafolatlaydi. Unda asosiy ijara shartnomasi maʻlumotlari yangilanishi va hujjatda aks etishi kerak. Misol uchun, agar eski shartnoma 2025-yil 1-dekabrdan 2026-yil 30-noyabrgacha, oylik 6 000 000 soʻm boʻlsa, uzaytirish hujjati 2027-yil 30-noyabrgacha boʻlgan sanani va yangi muddat uchun (aytaylik, 2026-yil 1-dekabrdan boshlab 6 300 000 soʻm) narxni tasdiqlashi lozim.

Qoʻshimcha kelishuv asosiy maydonlari

MaydonNima yoziladiNima uchun
Asosiy hujjat raqamiAsosiy ijara shartnomasining sanasi va tartib raqamiQoʻshimcha kelishuv qaysi hujjatga tegishli ekanligini tasdiqlash uchun
Yangi tugash sanasiMasalan: '2027-yil 30-noyabrgacha'Nomaʻlum muddatga aylanib ketmasligi va aniq muddatni belgilash uchun
Ijara haqi miqdoriYangi oylik toʻlov summasi (agar oʻzgargan boʻlsa)Eski narx saqlanib qolmasligi va yangi narxni qonuniylashtirish uchun
Boshqa shartlar'Shartnomaning qolgan bandlari oʻzgarishsiz qoladi' degan yozuvBarcha qoidalarni qayta yozib chiqmaslik uchun

Taklifdan soliq hisobigacha boʻlgan qadamlar

Faqatgina qogʻozda imzo chekish yetarli emas. Fuqarolik kodeksining 603-moddasida taʻkidlanganidek, fuqarolar oʻrtasidagi uy-joy ijarasi shartnomasi yozma shaklda tuziladi va davlat soliq organlarida hisobga qoʻyiladi. Xuddi shunday talab muddatni uzaytirish toʻgʻrisidagi qoʻshimcha kelishuvga ham taalluqlidir.

Qoʻshimcha kelishuvni tasdiqlash qadamlari

  1. Muddatni tekshirish

    Tugash sanasidan kamida 60 kun oldin shartnomani oching va ogohlantirish bandini oʻqing.

  2. Taklif tayyorlash

    Ijaraga oluvchidan uzaytirish xohishini yozma oling yoki oʻzingiz uzaytirish haqida taklif yuboring.

  3. Shartlarni kelishish

    Yangi muddatning tugash sanasi, yangi ijara haqi va oʻzgarmagan boshqa bandlarni oʻzaro muhokama qiling.

  4. Hujjatni imzolash

    Ikki nusxada qoʻshimcha kelishuv tayyorlab, ijara muddatini qonuniylashtirish uchun har ikki tomon imzo cheking.

  5. Soliq idorasida qayd etish

    Kelishuvni soliq organlarida hisobga qoʻying va tasdiqlangan nusxani hujjatlar papkangizga mustahkam saqlang.

Yozma uzaytirish kelishuvini davlat soliq organida hisobga qoʻyish
Qogʻozdagi kelishuv soliq xizmatida tasdiqlangachgina toʻliq yuridik kuchga ega boʻladi

Agar ijaraga beruvchi shartnomani uzaytirmoqchi boʻlmasa

Baʻzida mulk egasi uyni boshqa birovga ijaraga berishni, uyda oʻzi yashashni yoki uni sotishni rejalashtirgan boʻladi. Bunday holatda siz uzaytirishdan bosh tortishingiz mumkin. Biroq, agar siz rad etsangiz, lekin bir yil ichida uyni boshqa shaxsga ijaraga bersangiz, avvalgi ijaraga oluvchi suddan huquqlarni oʻziga oʻtkazishni va zararni qoplashni talab qilish huquqiga ega boʻladi. Shu sababli jarayonni bekor qilish qoidalariga rioya etgan holda yozma tarzda yoʻlga qoʻyish eng toʻgʻri tanlovdir.

Ijarangizni tartibga soling

Ijara shartnomalari, uzaytirish hujjatlari va oylik toʻlovlarni tizimli nazorat qiling.

IziRento platformasiga kirish

Xulosa qilib aytganda, jarayon har ikki tomon yangi tugash sanasi aniq yozilgan nusxalarni imzolab, davlat qaydidan oʻtkazgandagina toʻliq yakunlanadi. Barcha obyektlaringiz boʻyicha ijara muddatlari, hujjatlar va toʻlovlarni bitta joyda tartibli saqlash uchun qonunchilik bazasini doim tekshirib borish hamda IziRento xizmatidan foydalanish sizning ishingizni osonlashtiradi.

Uy-joy ijara shartnomasi muddatini toʻgʻri yozma uzaytirish, ijaraga oluvchining imtiyozli huquqlari va soliq organlarida roʻyxatdan oʻtkazish qoidalari.

Ko‘p so‘raladigan savollar

Qoʻshimcha kelishuvni notarius orqali tasdiqlash shartmi?

Yoʻq, qonunchilikda uy-joy ijara shartnomasi va uning qoʻshimcha kelishuvlari uchun faqat yozma shakl va davlat soliq organlarida hisobga qoʻyish talab etiladi, majburiy notarial tasdiqlash talabi mavjud emas.

Agar uzaytirish kelishuvi soliqdan oʻtkazilmasa nima boʻladi?

Agar kelishuv soliq organlarida roʻyxatdan oʻtkazilmasa, tizimda rasman eski sana va eski narx qoladi. Bu esa keyinchalik soliq toʻlovlari boʻyicha eʻtirozlarga va hujjatning yuridik kuchiga putur yetkazishi mumkin.

Ijaraga oluvchi ogohlantirmasa ham shartnoma avtomatik uzaytirilaveradimi?

Agar tomonlardan hech biri shartnomani toʻxtatish haqida bildirmasa va ijaraga oluvchi mulkdan eʻtirozsiz foydalanishda davom etsa, qonunga asosan shartnoma avvalgi shartlarda nomaʻlum muddatga uzaytirilgan deb hisoblanadi.

Manbalar

Keyingi qadamlar

O‘xshash maqolalar

Bu material faqat maʼlumot uchun va yuridik maslahat emas.