
Uy-joy ijara shartnomasini qanday yozma uzaytirish kerak: muddat tugashidan oldingi qadamlar
30 soniyada asosiy fikr
Uy-joy ijara shartnomasi muddati tugaganda, ijaraga oluvchi yangi muddatga qolish uchun imtiyozli huquqqa ega. Agar hech qanday yozma hujjat imzolanmasdan yashash davom etsa, qonunga koʻra shartnoma eski shartlarda nomaʻlum muddatga uzaytirilgan hisoblanadi. Bunga yoʻl qoʻymaslik uchun kelishuvni yozma ravishda yangilang, ijara haqi va yangi tugash sanasini aniq koʻrsating hamda soliq organlarida hisobga qoʻying.
Ijaraga beruvchi va ijaraga oluvchi shartnoma muddati tugashiga yaqinlashganda koʻpincha "shunday davom ettiraveramiz" deb ogʻzaki kelishib qoʻyishadi. Ammo ijara shartnomasini uzaytirish qoʻshimcha kelishuv Toshkent va boshqa shaharlarda yozma tarzda qayd etilmasa, soliq hisobida eski sana qolib ketadi, ijaraga oluvchi qonuniy imtiyozli huquqini qanday qoʻllashni bilmaydi va eng yomoni — ijara narxi eski holida qotib qoladi. Yozma hujjat bu xavflarning oldini oladi.
Eslatma: IziRento — operatsion ish uchun dastur, yuridik maslahat emas. Mahalliy ijara qoidalari farq qiladi; majburiy qarorlarni malakali mutaxassisdan aniqlang.
Shartnoma muddati tugaganda qonun nima deydi?
Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksiga koʻra, oʻz majburiyatlarini lozim darajada bajargan ijaraga oluvchi shartnoma muddati tugaganidan keyin teng sharoitlarda yangi muddatga shartnoma tuzishda imtiyozli huquqqa ega boʻladi. Uy-joy ijarasi shartnomasi odatda besh yildan oshmaydigan muddatga tuziladi. Ammo eʻtibor bering: bir yilgacha boʻlgan qisqa muddatli ijaraga oluvchilar, agar shartnomada boshqacha koʻrsatilmagan boʻlsa, bunday huquqdan foydalana olmaydilar. Shuning uchun har bir holatda rasmiy qoidalarga (612-modda) va imtiyozli huquq tartibiga (553-modda) tayanish muhimdir.
Jim davom etish va nomaʻlum muddat xavfi
Agar tomonlar yozma ravishda hech narsani oʻzgartirmasa va ijaraga oluvchi ijara muddatidan keyin ham uy-joydan foydalanishni eʻtirozsiz davom ettirsa, vaziyat biroz oʻzgaradi. Bunday holda shartnoma avvalgi shartlarda, biroq endi nomaʻlum muddatga qayta tuzilgan hisoblanadi. Bu degani, ijaraga beruvchi ham, ijarachi ham yangi belgilangan tugash sanasiga ega emas.
Ogʻzaki uzaytirish oqibatlari
Jim davom etish shartnomani aynan eski shartlarda uzaytiradi. Agar siz keyingi yil uchun ijara narxini oshirmoqchi boʻlsangiz, buni qoʻshimcha yozma kelishuvsiz qila olmaysiz.
Ogohlantirish muddati va tartibi
Muddat tugashidan oldin qilinadigan eng birinchi qadam – yozma ogohlantirishdir. Ijaraga oluvchi ijara muddatini uzaytirish xohishini shartnomada koʻrsatilgan muddatda (masalan, 30 kun yoki 60 kun oldin) ijaraga beruvchiga maʻlum qilishi kerak. Agar shartnomada bu qoida yozilmagan boʻlsa, xabarnoma oqilona muddat ichida berilishi lozim. Agar narx oʻzgarsa, albatta ijara haqi boʻyicha yozma kelishuv imzolanishi shart, chunki FK 611-moddasiga binoan, ijara haqini bir tomonlama oʻzgartirish qonunga xilofdir.
Qoʻshimcha kelishuvda nimalar yoziladi
Kelishuvni toʻgʻri rasmiylashtirish kelajakda eʻtirozlar boʻlmasligini kafolatlaydi. Unda asosiy ijara shartnomasi maʻlumotlari yangilanishi va hujjatda aks etishi kerak. Misol uchun, agar eski shartnoma 2025-yil 1-dekabrdan 2026-yil 30-noyabrgacha, oylik 6 000 000 soʻm boʻlsa, uzaytirish hujjati 2027-yil 30-noyabrgacha boʻlgan sanani va yangi muddat uchun (aytaylik, 2026-yil 1-dekabrdan boshlab 6 300 000 soʻm) narxni tasdiqlashi lozim.
Qoʻshimcha kelishuv asosiy maydonlari
| Maydon | Nima yoziladi | Nima uchun |
|---|---|---|
| Asosiy hujjat raqami | Asosiy ijara shartnomasining sanasi va tartib raqami | Qoʻshimcha kelishuv qaysi hujjatga tegishli ekanligini tasdiqlash uchun |
| Yangi tugash sanasi | Masalan: '2027-yil 30-noyabrgacha' | Nomaʻlum muddatga aylanib ketmasligi va aniq muddatni belgilash uchun |
| Ijara haqi miqdori | Yangi oylik toʻlov summasi (agar oʻzgargan boʻlsa) | Eski narx saqlanib qolmasligi va yangi narxni qonuniylashtirish uchun |
| Boshqa shartlar | 'Shartnomaning qolgan bandlari oʻzgarishsiz qoladi' degan yozuv | Barcha qoidalarni qayta yozib chiqmaslik uchun |
Taklifdan soliq hisobigacha boʻlgan qadamlar
Faqatgina qogʻozda imzo chekish yetarli emas. Fuqarolik kodeksining 603-moddasida taʻkidlanganidek, fuqarolar oʻrtasidagi uy-joy ijarasi shartnomasi yozma shaklda tuziladi va davlat soliq organlarida hisobga qoʻyiladi. Xuddi shunday talab muddatni uzaytirish toʻgʻrisidagi qoʻshimcha kelishuvga ham taalluqlidir.
Qoʻshimcha kelishuvni tasdiqlash qadamlari
Muddatni tekshirish
Tugash sanasidan kamida 60 kun oldin shartnomani oching va ogohlantirish bandini oʻqing.
Taklif tayyorlash
Ijaraga oluvchidan uzaytirish xohishini yozma oling yoki oʻzingiz uzaytirish haqida taklif yuboring.
Shartlarni kelishish
Yangi muddatning tugash sanasi, yangi ijara haqi va oʻzgarmagan boshqa bandlarni oʻzaro muhokama qiling.
Hujjatni imzolash
Ikki nusxada qoʻshimcha kelishuv tayyorlab, ijara muddatini qonuniylashtirish uchun har ikki tomon imzo cheking.
Soliq idorasida qayd etish
Kelishuvni soliq organlarida hisobga qoʻying va tasdiqlangan nusxani hujjatlar papkangizga mustahkam saqlang.
Agar ijaraga beruvchi shartnomani uzaytirmoqchi boʻlmasa
Baʻzida mulk egasi uyni boshqa birovga ijaraga berishni, uyda oʻzi yashashni yoki uni sotishni rejalashtirgan boʻladi. Bunday holatda siz uzaytirishdan bosh tortishingiz mumkin. Biroq, agar siz rad etsangiz, lekin bir yil ichida uyni boshqa shaxsga ijaraga bersangiz, avvalgi ijaraga oluvchi suddan huquqlarni oʻziga oʻtkazishni va zararni qoplashni talab qilish huquqiga ega boʻladi. Shu sababli jarayonni bekor qilish qoidalariga rioya etgan holda yozma tarzda yoʻlga qoʻyish eng toʻgʻri tanlovdir.
Ijarangizni tartibga soling
Ijara shartnomalari, uzaytirish hujjatlari va oylik toʻlovlarni tizimli nazorat qiling.
IziRento platformasiga kirishXulosa qilib aytganda, jarayon har ikki tomon yangi tugash sanasi aniq yozilgan nusxalarni imzolab, davlat qaydidan oʻtkazgandagina toʻliq yakunlanadi. Barcha obyektlaringiz boʻyicha ijara muddatlari, hujjatlar va toʻlovlarni bitta joyda tartibli saqlash uchun qonunchilik bazasini doim tekshirib borish hamda IziRento xizmatidan foydalanish sizning ishingizni osonlashtiradi.
Uy-joy ijara shartnomasi muddatini toʻgʻri yozma uzaytirish, ijaraga oluvchining imtiyozli huquqlari va soliq organlarida roʻyxatdan oʻtkazish qoidalari.
Ko‘p so‘raladigan savollar
Qoʻshimcha kelishuvni notarius orqali tasdiqlash shartmi?
Yoʻq, qonunchilikda uy-joy ijara shartnomasi va uning qoʻshimcha kelishuvlari uchun faqat yozma shakl va davlat soliq organlarida hisobga qoʻyish talab etiladi, majburiy notarial tasdiqlash talabi mavjud emas.
Agar uzaytirish kelishuvi soliqdan oʻtkazilmasa nima boʻladi?
Agar kelishuv soliq organlarida roʻyxatdan oʻtkazilmasa, tizimda rasman eski sana va eski narx qoladi. Bu esa keyinchalik soliq toʻlovlari boʻyicha eʻtirozlarga va hujjatning yuridik kuchiga putur yetkazishi mumkin.
Ijaraga oluvchi ogohlantirmasa ham shartnoma avtomatik uzaytirilaveradimi?
Agar tomonlardan hech biri shartnomani toʻxtatish haqida bildirmasa va ijaraga oluvchi mulkdan eʻtirozsiz foydalanishda davom etsa, qonunga asosan shartnoma avvalgi shartlarda nomaʻlum muddatga uzaytirilgan deb hisoblanadi.
Manbalar
Keyingi qadamlar
O‘xshash maqolalar

Ijara haqini olganlik to‘g‘risida tilxat: uy egasining oylik fayli

Ijarachi ko‘chib ketganda kvartira topshirish dalolatnomasi: faylni yopish

Uy-joy ijara shartnomasini bekor qilish uchun yozma ogohlantirish

Ijara to‘lovlari jurnali: oylik to'lovni yozib borish yozma qo'llanmasi

Turmush o‘rtog‘ining uy-joyni ijaraga berish roziligi: uy egasining fayli

Ijara haqini yozma o‘zgartirish kelishuvi: ijaraga beruvchining fayli
Bu material faqat maʼlumot uchun va yuridik maslahat emas.