Ինչպես գրանցել դեպոզիտը (կանխավճարը) վարձակալության պայմանագրում և ամրագրել վերադարձը

Երևանի վարձատուի համար դեպոզիտի փողի հետքը սկսվում է անվանումից՝ կանխավճա՞ր է գումարը (պայմանագրի կնքման ապացույց և կատարման ապահովում), թե՞ վնասի ու պարտքի գրավ վարձակալության ընթացքում։ Հետո ստորագրված պայմանագրում գրում եք գումարը ՀՀ դրամով, նպատակը, ստացման եղանակը, պահման հիմքերն ու վերադարձի ժամկետը, և նույն օրը պահում եք անդորրագիրը կամ բանկային հաստատումը։

Հայերեն վարձակալության չաթում «դեպոզիտ» և «կանխավճար» հաճախ խառնվում են, թեև դրանք տարբեր նպատակներ ունեն։ Կարճ օրինակ՝ չաթում գրված «250 000» առանց «ՀՀ դրամ»-ի և կանխիկ առանց անդորրագրի հետք չեն թողնում. վեճի ժամանակ մնում է հիշողությունը։ Այստեղ խոսքը միայն փողի հետքի մասին է՝ ոչ ամբողջ վարձակալության ստուգաթերթի և ոչ սենյակ առ սենյակ հանձնման ակտի։

Նշում. IziRento-ն գործառնական ծրագիր է, իրավական խորհրդատվություն չէ։ Տեղական վարձակալության կանոնները տարբեր են. պարտադիր որոշումները ճշտեք որակավորված մասնագետի մոտ։

Ինչո՞ւ պայմանագրում առանձնացնել կանխավճարը վնասի գրավից։

Կանխավճարը դրամական գումար է, որ մի կողմը տալիս է մյուսին պայմանագրով հասանելիք վճարումների հաշվին՝ ի ապացույց կնքման և ի ապահովումն կատարման։ Համաձայնությունը, անկախ գումարից, պետք է լինի գրավոր։ Եթե չկատարելու համար պատասխանատու է տվողը՝ գումարը մնում է ստացողի մոտ. եթե ստացողը՝ վերադարձնում է կրկնակի (և վնասներ՝ հաշվակցելով կանխավճարը, եթե այլ բան չկա)։ Սա ՀՀ Քաղաքացիական օրենսգրքի կանխավճարի տրամաբանությունն է. գործնական ամփոփում կա նաև am.am-ի և armenianlaw.com-ի բացատրություններում։

Վնասի ու պարտքի գրավը (շուկայում հաճախ ասում են «դեպոզիտ») այլ բան է՝ գումար, որ կողմերը պահում են վարձակալության ընթացքում գույքի վնասի կամ չվճարված վարձի ու կոմունալի դիմաց։ Վերադարձը սովորաբար կապում են պատշաճ վիճակի և պարտքի բացակայության հետ, ինչպես նշում է parzorenq.am-ը։ Այստեղ ավտոմատ «կրկնակի վերադարձ» չի գործում. գործում է այն, ինչ գրել եք պայմանագրում։ Արեք՝ մեկ նախադասությամբ անվանեք գումարը՝ կանխավճար, վնասի գրավ, կամ երկուսն էլ՝ տարբեր գումարներով։ Մի արեք՝ «դեպոզիտ ինչպես միշտ» թողնել առանց անվանման. խառը պիտակը սխալ վերադարձի սպասում է ծնում։

Ինչո՞ւ ստորագրված պայմանագրում գրել գումարը ՀՀ դրամով և վերադարձի կանոնը։

Դատարկ «դեպոզիտ ինչպես միշտ» հետք չէ։ Ստորագրված գրավոր տեքստում փակեք վեճը՝ գումարը թվով և բառերով ՀՀ դրամով, նպատակը (կանխավճար և/կամ վնասի գրավ), երբ է ստացվել և ինչով է վճարվել, ինչի համար կարելի է պահել (միայն այն, ինչ կողմերն են համաձայնել), վերադարձի ժամկետն ու եղանակը ելքից հետո։ Եթե հայտարարությունը դոլարով է՝ վճարման օրվա փոխարժեքը պետք է ֆիքսված լինի, ոչ «մոտավոր»։ Armenia Guidebook-ը 2026 թ. նշում է՝ բնակելի վնասի դեպոզիտի համար օրենքը պարտադիր «մեկ կամ երկու ամիս» չի հրապարակում. գումարը և վերադարձը գրում են կողմերը։

Չհորինեք «օրենքով երկու ամիս», գործակալի տոկոս կամ նոտարական տուրքի գումար։ Գրեք համաձայնեցված դրամի թիվը։ Ամբողջ վարձակալության փաթեթը (նոտար, կադաստր, 1851-Ն) առանձին թեմա է. այստեղ կարևոր է, որ դեպոզիտի կետերը լինեն ստորագրված գրավոր փաստաթղթում՝ դրամային դաշտերով, ոչ թե միայն չաթում։

Ինչո՞ւ նույն օրը պահել անդորրագիրը կամ բանկային հաստատումը։

Պայմանագրում գրված գումարը և ստացման փաստը պետք է համընկնեն։ Repat Armenia-ն խորհուրդ է տալիս փաստաթղթավորել վճարումները. բանկային փոխանցումը նախընտրելի է, կանխիկի դեպքում՝ գրավոր հաստատում՝ գումարով ՀՀ դրամով։ Գործակալական պրակտիկայում Sputnik Հայաստան-ը նշում է՝ դեպոզիտի ստացման համար տրվում է անդորրագիր։

Անդորրագրում բավարար է՝ կողմեր, հասցե կամ պայմանագրի հղում, ամսաթիվ, գումար ՀՀ դրամով, նպատակ (դեպոզիտ կամ կանխավճար), ստորագրություններ։ impress.am-ի դրամարկղի մուտքի ձևանմուշները օրինակելի թղթային ձևեր են, ոչ պարտադիր օրենքի պահանջ վարձատուի համար։ Կարևորը՝ նույն գումարը, նույն օրը, ստորագրված կամ բանկով հաստատված։

Ինչո՞ւ պահումը կապել փաստաթղթավորված հիմքի հետ։

am.am-ը հիշեցնում է՝ կանխավճարը պայմանագրի կատարման դեպքում ենթակա է վերադարձի։ Վնասի գրավը պահելիս հիմքը պետք է լինի փաստաթղթավորված՝ վնաս կամ պարտք, որ կողմերը համաձայնել են որպես պահման պատճառ։ «Ինձ թվաց»-ը թղթապանակ չէ։ Մանրամասն հանձնման-ընդունման ակտը և սենյակ առ սենյակ լուսանկարները առանձին թեմա են. այստեղ բավական է ակտը կամ լուսանկարները կցել որպես ապացույցի հավելված, եթե պահում եք մաս կամ ամբողջ գումարը։

Առանձին զգուշացում՝ դեպոզիտը լռությամբ չի դառնում վերջին ամսվա վարձ։ armenianlaw.com-ը նշում է՝ պահվող գրավը չպետք է փոխարինի վարձին վարձակալության ընթացքում առանց համաձայնության։ Եթե կողմերը ցանկանում են հաշվանցում՝ գրեք դա առանձին։ Մի թողեք լռություն. լռությունը վեճ է ծնում ելքի օրը։

Ինչո՞ւ մեկ վարձակալության ֆայլում պահել կետը և ստացման PDF-ը։

Դեպոզիտի փաթեթը պատրաստ է, երբ ստորագրված պայմանագրում կա անվանված գումարը ՀՀ դրամով և նպատակը, ստացման անդորրագիրը կամ բանկային PDF-ը համընկնում է այդ գումարի հետ, և կան պահման ու վերադարձի տողեր։ Այդ երեքը մեկ թղթապանակում փրկում են չաթում կորած սքրինշոթից։ Ամբողջ վարձակալության ստուգաթերթը կամ սենյակ առ սենյակ ակտը այս փաթեթը չեն փոխարինում. դրանք այլ թեմաներ են։ Հաշվիչի ցուցմունքները բնակարանը հանձնելիս առանձին են գրում։

Workspace, ինչպես IziRento-ն, կարող է պահել պայմանագրի PDF-ը, անդորրագիրը և բանկային հաստատումը օբյեկտի կողքին։ Ծրագիրը չի պահում փողը, չի նոտարացնում և չի գրանցում կադաստրում։ Կայքի գները դեռ ուղղորդիչ են. արտադրանքը նախաթողարկման փուլում է։

Բավական է, երբ դրամով գումարը և նպատակը ստորագրված են, ստացման փաստը համընկնում է, և վերադարձի տողերը գրված են՝ առանց հորինված «պարտադիր ամիսների», տուրքերի կամ հարկային տոկոսների։ Հարկային պարտավորությունները ճշտեք պաշտոնական աղբյուրներում՝ առանց տոկոսային թիվ հորինելու այստեղ։ Եթե պետք է ամբողջ պայմանագրի ստուգաթերթը՝ տես վարձակալության պայմանագրի ստուգաթերթ Երևանում։